Airco als verwarming goedkoper dan gas: klopt het en wanneer?

Ja, in de meeste Nederlandse huizen verwarm je met een split-airco goedkoper dan met gas. Dat komt niet door magie, maar door rekenwerk. Een gasketel verbrandt gas en haalt daar zo’n 90 procent nuttige warmte uit. Een airco verbrandt niets, maar verplaatst warmte van buiten naar binnen. Voor elke kWh stroom krijg je 3 tot 4 kWh warmte terug. Dat heet de COP.

Concreet, met de prijzen van juli 2026. Een kWh warmte uit gas kost je ongeveer 15,5 cent. Diezelfde kWh warmte uit een airco met een COP van 3,5 kost je ongeveer 7,7 cent. Dat is grofweg de helft. Verwarm je een ruimte een heel stookseizoen met een airco in plaats van gas, dan scheelt dat al snel enkele tientjes tot een paar honderd euro, afhankelijk van hoeveel je stookt.

Maar let op: goedkoper is niet hetzelfde als een compleet vervangend systeem. Een airco verwarmt lucht in één ruimte. Geen warm water uit de kraan, geen warmte in de kamer ernaast, en op de koudste winterdagen zakt de COP flink weg. Voor de meeste mensen is een airco daarom een slimme aanvulling op de cv, niet direct de complete vervanger.

Hieronder reken ik het helemaal voor. Het break-even punt (vanaf welke COP win je van gas), een tabel met de kosten per kWh warmte, en eerlijk de grenzen: koude dagen, tapwater, geluid, plaatsing en onderhoud.

Waarom is een airco eigenlijk goedkoper dan gas?

Het zit ‘m in het verschil tussen warmte máken en warmte verplaatsen.

Een cv-ketel verbrandt gas. Uit elke m3 gas komt een vaste hoeveelheid energie, en daar gaat een stukje van verloren via de schoorsteen. Een goede HR-ketel haalt er zo’n 90 procent nuttige warmte uit. Meer dan 100 procent kan een verbrandingsketel nooit halen. Dat kan natuurkundig gewoon niet.

Een airco is eigenlijk een lucht-lucht warmtepomp. Die verbrandt niks. Hij gebruikt stroom om een koudemiddel rond te pompen, en dat koudemiddel trekt warmte uit de buitenlucht (ja, ook bij nul graden zit daar nog warmte in) en brengt die naar binnen.

Het mooie: voor elke kWh stroom die de airco gebruikt, levert hij 3 tot 4 kWh warmte. Dat is een rendement van 300 tot 400 procent. Niet omdat er energie uit het niets komt, maar omdat het grootste deel gratis uit de buitenlucht komt. De stroom is alleen de “pomp”.

Die verhouding tussen warmte eruit en stroom erin, dat is de COP-waarde. COP 4 betekent: 1 kWh stroom erin, 4 kWh warmte eruit. En dat is precies waarom een airco gas kan verslaan, ook al is stroom per kWh duurder dan gas.

Wat is het verschil tussen COP en SCOP?

Even dit uit elkaar trekken, want folders gooien de twee vaak op één hoop en dat maakt hun cijfers mooier dan de werkelijkheid.

COP (Coefficient of Performance) is een momentopname. Het rendement bij één bepaalde buitentemperatuur, meestal gemeten bij +7 graden. Lekker mild. Bij +7 graden haalt een moderne airco makkelijk een COP van 4 of hoger.

SCOP (Seasonal COP) is het gemiddelde rendement over een heel stookseizoen. Dus inclusief die koude dagen waarop je airco harder moet werken en minder efficiënt is. De SCOP ligt daarom altijd lager dan de topwaarde uit de folder.

Waarom dit belangrijk is: verkopers schermen graag met “COP 5!”. Klinkt geweldig. Maar dat is bij +7 graden. Voor je jaarrekening telt de SCOP, en die ligt bij een fatsoenlijke airco tussen de 3,5 en 4,5. Reken in je eigen sommen dus altijd met de SCOP, niet met de mooiste piekwaarde. Ik reken hieronder bewust met een voorzichtige SCOP van 3,5.

Hoeveel kost een kWh warmte uit gas versus uit een airco?

Dit is de kern van het hele verhaal. Om appels met appels te vergelijken, reken je niet in “prijs per m3” tegen “prijs per kWh stroom”. Dat is appels met peren. Je rekent alles om naar prijs per kWh nuttige warmte. Pas dan zie je eerlijk wat goedkoper is.

Even de bouwstenen (prijzen juli 2026, all-in inclusief belasting en btw):

• Gasprijs: ongeveer € 1,36 per m3 (variabel contract)
• Stroomprijs: ongeveer € 0,27 per kWh (variabel contract)
• Energie in 1 m3 gas: 9,77 kWh
• Rendement HR-ketel: ongeveer 90 procent

Gas omrekenen naar kosten per kWh warmte:

Uit 1 m3 gas komt 9,77 kWh energie. Bij 90 procent ketelrendement blijft daar 9,77 x 0,90 = 8,79 kWh nuttige warmte van over. Die m3 kostte € 1,36. Dus:

€ 1,36 / 8,79 kWh = € 0,155 per kWh warmte uit gas.

Airco omrekenen naar kosten per kWh warmte:

De airco gebruikt 1 kWh stroom (€ 0,27) en levert bij een SCOP van 3,5 dus 3,5 kWh warmte. Dan:

€ 0,27 / 3,5 kWh = € 0,077 per kWh warmte uit de airco.

Kijk even naar die twee getallen. 15,5 cent tegenover 7,7 cent. De airco is bij deze prijzen ongeveer de helft goedkoper

per kWh warmte. En dat is met een voorzichtige SCOP. Reken met COP 4 en het wordt nog gunstiger.

Tabel: kosten per kWh warmte bij verschillende prijzen en COP

Prijzen bewegen. Daarom hieronder een tabel waarmee je je eigen situatie erbij kunt pakken. Zoek je stroomprijs en de COP van je airco op, en vergelijk met de gasregel onderaan.

En de gaskant, per kWh nuttige warmte (HR-ketel 90 procent):

Zo lees je hem: is jouw airco-getal in de bovenste tabel lager dan jouw gas-getal in de onderste, dan verwarm je goedkoper met de airco. In vrijwel alle regels is dat het geval. Alleen bij een dure stroomprijs (€ 0,35) gecombineerd met een lage COP (2,5) én een goedkope gasprijs (€ 1,20) komen ze in de buurt van elkaar.

Waar ligt het break-even punt precies?

Handige vuistregel om te onthouden, zodat je het altijd zelf kunt checken.

De airco is goedkoper zodra:

COP groter dan (stroomprijs / gaskosten per kWh warmte)

Met de prijzen van nu: € 0,27 / € 0,155 = 1,74.

Dat betekent: zolang je airco een COP haalt van meer dan ongeveer 1,74, verwarm je goedkoper dan met gas. Een moderne split-airco zit in de winter bijna altijd boven de 2,5, vaak boven de 3. Je hebt dus een fikse marge.

Pas als het echt hard vriest en de COP onder de 1,7 à 2 zakt, komt gas in de buurt. En zelfs dan is het meestal een gelijkspel, geen groot verlies. Daarover zo meer, want die koude dagen zijn precies waar de nuance zit.

Wanneer is een airco NIET goedkoper of niet handig?

Nu het eerlijke deel. Want “goedkoper per kWh” is niet het hele verhaal. Er zijn situaties waarin het minder oplevert of gewoon niet werkt.

Op strenge vorstdagen zakt de COP. Hoe kouder buiten, hoe harder de airco moet werken om warmte binnen te halen. Bij -5 of -10 graden kan de COP terugzakken naar 2 of zelfs lager. Daar komt bij dat de buitenunit af en toe moet ontdooien, en tijdens dat ontdooien levert hij even geen warmte. Op die koudste weken van het jaar smelt het voordeel weg tot een gelijkspel met gas. Goed nieuws: dat zijn maar een handvol dagen per jaar in Nederland.

Geen warm tapwater. Dit is de grote. Een airco verwarmt lucht, geen water. Voor je douche, je kraan en je bad heb je dus nog steeds iets nodig: je cv-ketel, of een aparte boiler. Een airco vervangt je ketel op dit punt gewoon niet.

Eén unit verwarmt één ruimte. Een split-airco blaast warme lucht in de kamer waar de binnenunit hangt. De slaapkamer boven, de badkamer, de gang: die blijven koud. Wil je meer ruimtes, dan heb je meerdere binnenunits nodig (een multisplit) en dat kost meer in aanschaf en gebruik.

Slecht geïsoleerd huis. In een tochtig huis met enkel glas en koude muren moet elk verwarmingssysteem knokken, ook de airco. De warmte lekt sneller weg dan je hem erin blaast, de airco draait op vollast en juist dan zakt zijn rendement. Isoleren eerst, dan pas rekenen op grote besparing.

Dynamisch of duur stroomcontract. Reken met jouw echte stroomprijs. Zit je op een duur variabel tarief van boven de € 0,30 en heb je een oudere airco met een matige COP, dan wordt het voordeel klein. Heb je zonnepanelen of een dynamisch contract met goedkope uren, dan wordt het juist extra aantrekkelijk.

Kort door de bocht: als vervanger van je hele cv is een enkele airco meestal te beperkt. Als slimme aanvulling voor je woonkamer, waar je de meeste uren doorbrengt, is hij bijna altijd een winnaar.

Stappenplan: reken jouw eigen break-even uit

Wil je precies weten wat het in jóuw huis doet? Volg deze stappen. Pak je laatste energierekening erbij.

1. Zoek je gasprijs per m3 op je contract of jaarnota. All-in, dus inclusief belasting en btw.
2. Reken gas om naar kosten per kWh warmte. Deel je gasprijs door 8,79. (Dat is 9,77 kWh per m3 keer 90 procent ketelrendement.) Voorbeeld: € 1,36 / 8,79 = € 0,155.
3. Zoek je stroomprijs per kWh op, ook all-in.
4. Kies een realistische SCOP. Voor een moderne split-airco: 3,5. Voorzichtig? Neem 3.
5. Reken de airco om naar kosten per kWh warmte. Deel je stroomprijs door de SCOP. Voorbeeld: € 0,27 / 3,5 = € 0,077.
6. Vergelijk de twee. Is stap 5 lager dan stap 2, dan is de airco goedkoper. Het verschil is je besparing per kWh warmte.
7. Schat je warmtevraag. Verwarm je vooral de woonkamer? Reken grofweg met 8 uur per dag, zo’n 1 tot 1,5 kWh warmte per uur, over een stookseizoen van 150 tot 180 dagen. Dat is ruwweg 1.500 tot 2.700 kWh warmte voor die ene ruimte.
8. Vermenigvuldig het verschil met je warmtevraag. Verschil van € 0,078 per kWh keer 2.000 kWh warmte = zo’n € 156 besparing per stookseizoen, voor die ene ruimte.

Dit is een schatting, geen wet. Je stookgedrag, je isolatie en de winterstreng bepalen het echte getal. Maar het geeft je een eerlijke orde van grootte, en dat is meer dan de meeste folders je geven.

Wat kost de aanschaf en verdien je dat terug?

Een enkele split-airco (goede kwaliteit, inclusief montage) kost grofweg € 1.500 tot € 2.500. Een multisplit met meerdere binnenunits loopt hoger op.

Bespaar je zo’n € 150 tot € 300 per stookseizoen op je ene woonkamer, plus houd je in de zomer een gratis airco voor die paar hete weken, dan zit je terugverdientijd ergens tussen de 6 en 12 jaar op de verwarming alleen. Reken je de koeling en het comfort mee, dan voelt het sneller de moeite waard.

Let op: voor een lucht-lucht airco krijg je in de regel géén ISDE-subsidie, terwijl je die voor een “echte” (lucht-water) warmtepomp wél kunt krijgen. Dat is een verschil om mee te wegen als je twijfelt tussen die twee.

Hoeveel lawaai maakt zo’n airco, en waar mag de buitenunit hangen?

Twee praktische dingen die mensen vaak vergeten tot het te laat is.

Geluid. De binnenunit ruist ongeveer als een zachte ventilator, meestal geen probleem. De buitenunit is het aandachtspunt, zeker in de winter als hij hard draait en af en toe ontdooit. Voor jezelf valt het mee, maar je buren kunnen er last van hebben. In Nederland geldt een landelijke geluidseis (Besluit bouwwerken leefomgeving, voorheen Bouwbesluit): het geluid van de buitenunit mag op de perceelgrens van de buren ’s avonds en ’s nachts (19.00-07.00 uur) maximaal 40 dB zijn, en overdag (07.00-19.00 uur) maximaal 45 dB. Hang de buitenunit dus niet pal onder het slaapkamerraam van de buren.

Plaatsing en vergunning. Voor een buitenunit aan een gewone eengezinswoning heb je meestal geen vergunning nodig, mits je aan de geluidsnorm en aan de regels voor plaatsing voldoet. Woon je in een monument, een beschermd stadsgezicht, een appartement of een VvE, dan liggen er vaak wél extra eisen of heb je toestemming nodig. Check dat vooraf even bij je gemeente of VvE. Scheelt gedoe achteraf.

Hoeveel onderhoud kost een airco?

Weinig, maar niet nul. En dit hoort in je rekensom thuis, want folders laten het graag weg.

De filters van de binnenunit moet je zelf een paar keer per stookseizoen schoonmaken. Vieze filters kosten rendement en dus geld. Dat is een klusje van vijf minuten, gratis.

Daarnaast is periodiek onderhoud door een vakman verstandig, elke één tot twee jaar. Die controleert het koudemiddel, de druk en de werking. Reken op zo’n € 75 tot € 150 per beurt. Voor een zuivere vergelijking met gas is dat eerlijk: ook je cv-ketel vraagt onderhoud, dus dat valt tegen elkaar weg. Maar reken het niet weg alsof een airco helemaal onderhoudsvrij is.

Airco of toch een cv-ketel houden?

Voor de meeste bestaande Nederlandse huizen is het antwoord: allebei. Een hybride aanpak.

Je zet de airco in voor de dagelijkse verwarming van de ruimtes waar je het meest zit, de woonkamer voorop. Daar draait hij het grootste deel van het stookseizoen goedkoper dan gas. Je cv-ketel houd je voor het warme tapwater en voor die paar strenge vorstweken waarin de airco het zwaar krijgt.

Zo pak je het beste van twee werelden: de lage stookkosten van de airco op de milde dagen, de zekerheid van de ketel op de koudste dagen en voor je douche. Voor veel mensen is dat de meest nuchtere keuze, zonder een dure complete verbouwing.

Veelgestelde vragen

Is verwarmen met een airco echt goedkoper dan met gas?
Ja, in de meeste gevallen. Bij de prijzen van juli 2026 kost een kWh warmte uit gas ongeveer 15,5 cent en uit een airco met COP 3,5 ongeveer 7,7 cent. Dat is grofweg de helft. Alleen bij een dure stroomprijs, een lage COP en een goedkope gasprijs komen ze in de buurt van elkaar.

Werkt een airco nog wel als het vriest?
Ja, moderne aircos verwarmen tot ver onder nul. Maar hoe kouder het wordt, hoe harder de unit moet werken en hoe lager de COP. Op strenge vorstdagen (-5 graden en kouder) zakt het rendement en smelt het kostenvoordeel weg tot een gelijkspel met gas. Dat zijn in Nederland maar een handvol dagen per jaar.

Kan een airco mijn cv-ketel helemaal vervangen?
Meestal niet in z’n eentje. Een airco verwarmt lucht in één ruimte en maakt geen warm tapwater. Voor je douche en kraan, en voor de ruimtes zonder binnenunit, heb je nog iets nodig. Voor veel mensen is een airco daarom een aanvulling op de cv, geen complete vervanger.

Welke COP of SCOP heb ik nodig om te besparen?
Met de huidige prijzen ben je al goedkoper uit dan gas zodra je airco een COP haalt van ongeveer 1,74. Een fatsoenlijke split-airco zit in de winter bijna altijd boven de 2,5, vaak boven de 3. Je hebt dus een ruime marge. Reken voor je jaarrekening met de SCOP (het seizoensgemiddelde), niet met de mooiste piekwaarde uit de folder.

Krijg ik subsidie op een airco als verwarming?
In de regel niet. Een lucht-lucht airco valt meestal buiten de ISDE-subsidie, terwijl een echte lucht-water warmtepomp die subsidie wél kan krijgen. Weeg dat mee als je twijfelt tussen die twee.

Wat kost het onderhoud van een airco?
De filters maak je zelf een paar keer per seizoen schoon, gratis. Periodiek onderhoud door een vakman elke één tot twee jaar kost zo’n 75 tot 150 euro. Dat valt ongeveer weg tegen het onderhoud van een cv-ketel, dus in een eerlijke vergelijking speelt het nauwelijks een rol.

Een airco die goedkoper stookt dan je ketel is mooi, maar het is één zet op een veel groter bord. De echte winst op je energierekening zit vaak in de combinatie: slim stoken, goed isoleren en de sluipverbruikers aanpakken die je niet ziet.

Ik heb alles wat ik weet over je rekening omlaag brengen op een rij gezet in de energiebespaargids op de Energie-Verpulveraar. Concrete stappen en echte cijfers, geen vaag geklets. Kijk maar even rond: energie-verpulveraar.fredsbouwtekeningen.nl