Drempelloos bouwen: zo verbeter je de toegankelijkheid van je woning

Een drempel van drie centimeter. Het klinkt als niets. Maar voor iemand in een rolstoel, met een rollator of met stijve knieen is het een dagelijkse barriere. En niet alleen voor ouderen. Ook jonge gezinnen met een kinderwagen, mensen met een tijdelijke blessure of iedereen die gewoon comfortabel wil wonen, heeft baat bij een drempelloze woning.

Bij nieuwbouw is een maximale drempelhoogte van 2 centimeter al verplicht volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Maar in bestaande woningen zitten drempels soms overal: bij de badkamer, tussen kamers, bij de achter- en voordeur. En die krijg je er niet zomaar uit.

In dit artikel lees je wat drempelloos bouwen precies inhoudt, wat de regels zijn, en hoe je zelf drempels verwijdert of verlaagt. Van douchedrempels tot buitendeuren, van drempelhulpen tot nultrempels. Stap voor stap, concreet en uitvoerbaar.

Wat is drempelloos bouwen?

Drempelloos bouwen betekent dat er geen noemenswaardige hoogteverschillen zijn op vloerniveau. Geen drempels tussen kamers, geen opstap bij de douche, geen richel bij de buitendeur. Het doel is dat je overal in huis gelijkvloers kunt doorlopen of doorrijden.

Het Bbl schrijft voor dat drempels in nieuwbouwwoningen maximaal 2 centimeter hoog mogen zijn. Bij toegangsdeuren (de voordeur en de deur naar de buitenruimte) geldt dezelfde eis. Dit wordt een nultrempel of lage drempel genoemd.

In de praktijk streven steeds meer bouwers naar een werkelijke nultrempel: 0 centimeter hoogteverschil. Dat is technisch lastiger, maar het resultaat is een woning die volledig toegankelijk is zonder enige aanpassing.

Bij bestaande woningen gelden deze eisen niet automatisch. Maar als je gaat verbouwen of renoveren, is het slim om drempels direct mee te nemen. Je hoeft het dan later niet alsnog te doen.

Waarom drempelloos bouwen verstandig is

Drempelloos bouwen is niet alleen iets voor mensen met een beperking. Het is een investering in de toekomst van je woning.

Langer zelfstandig wonen. De vergrijzing raakt iedereen. De kans is groot dat jij of je partner op een dag minder mobiel wordt. Een drempelloze woning maakt het mogelijk om langer thuis te blijven wonen zonder ingrijpende aanpassingen.

Hogere woningwaarde. Toegankelijke woningen worden steeds gewilder. Kopers letten op toekomstbestendigheid. Een drempelloze woning scoort daar goed op.

Dagelijks comfort. Geen gestuntel met de stofzuiger over drempels, geen kinderwagen die blijft haken, geen koffie die je morst als je met een dienblad over een richel stapt. Het zijn kleine ergernissen die je pas opvallen als ze er niet meer zijn.

WMO-voorbereid. Als je ooit een beroep moet doen op de Wet maatschappelijke ondersteuning voor woningaanpassingen, ben je al een stap verder. De gemeente hoeft minder aan te passen, wat het proces versnelt.

Waar zitten de drempels in een bestaande woning?

Voordat je begint, is het slim om je hele woning door te lopen en alle drempels in kaart te brengen. De meest voorkomende plekken:

Binnendeurkozijnen. De klassieke houten drempel tussen twee kamers. Meestal 1 tot 3 centimeter hoog. Soms hoger als er een verschil in vloerniveau is.

Badkamer en douche. De douchedrempel is vaak de hoogste in huis: 3 tot 10 centimeter. Dit is bewust gedaan om water tegen te houden, maar er zijn betere oplossingen.

Buitendeuren. De drempel bij de voor- en achterdeur is vaak 3 tot 5 centimeter hoog. Hier speelt waterkering een grote rol. Regenwater mag niet naar binnen stromen.

Schuifpui en terrasdeuren. Veel schuifpuien hebben een onderrail dat 2 tot 5 centimeter uitsteekt boven de vloer. Dit is een van de lastigste drempels om te verwijderen.

Overgang naar de garage of bijkeuken. Hier zit vaak een hoogteverschil van 5 tot 15 centimeter vanwege een verschil in vloerpeil.

Loop je woning door met een meetlat. Noteer elke drempel, de hoogte en de locatie. Dat geeft je een compleet overzicht van het werk dat je te wachten staat.

Binnendrempels verwijderen: stap voor stap

Het verwijderen van binnendrempels is het meest toegankelijke klus. In de meeste gevallen kun je dit zelf doen met basisgereedschap.

Wat je nodig hebt

• Multitool of reciprozaag
• Beitel en hamer
• Schuurmachine
• Afdichtingskit (kleur passend bij kozijn)
• Overgangsprofielen (aluminium of messing)
• Meetlint en potlood

Werkwijze

Stap 1: Verwijder de drempel. Zaag de drempel aan beide zijden in bij het kozijn met een multitool. Beitsel de drempel vervolgens los. Werk voorzichtig om het kozijn niet te beschadigen.

Stap 2: Controleer het vloerniveau. Meet of de vloer aan beide zijden van het kozijn op dezelfde hoogte ligt. Is er een niveauverschil? Dan moet je dat eerst oplossen met een egalisatielaag of een opbouwlaag.

Stap 3: Vul het gat. Waar de drempel zat, blijft een gleuf over in de vloer. Vul deze op met een passende strook hout, een egalisatiemassa of een overgangsprofiel. Welke optie je kiest, hangt af van je vloertype.

Stap 4: Plaats een overgangsprofiel. Als je twee verschillende vloertypen hebt (bijvoorbeeld laminaat en tegels), gebruik je een overgangsprofiel. Kies een profiel dat gelijk ligt met beide vloeroppervlakken. Een T-profiel werkt goed bij gelijke hoogte, een compensatieprofiel bij een klein hoogteverschil.

Stap 5: Kit af. Breng een dunne laag afdichtingskit aan langs de randen van het profiel en het kozijn. Dit voorkomt dat er vocht of vuil onder kruipt.

Kosten: € 15 tot € 40 per drempel (materiaal). Reken op 30 tot 60 minuten per drempel.

Tip: bij een houten vloer kun je de drempel soms gelijkvloers afschaven in plaats van helemaal verwijderen. Dat is sneller en je hoeft geen overgangsprofiel te plaatsen.

Douchedrempel verwijderen of verlagen

De douchedrempel is een apart verhaal. Hier speelt waterafvoer een cruciale rol. Je kunt de drempel niet zomaar weghalen zonder een alternatief voor de waterkering te regelen.

Optie 1: Inloopdouche met afschot

De beste oplossing is een inloopdouche. Hierbij verwijder je de douchebak en drempel volledig en leg je de hele badkamervloer opnieuw aan met een afschot (helling) richting de afvoer.

Wat dit inhoudt:
– Oude douchebak en drempel slopen
– Vloer uitvlakken en waterdicht maken met een waterdichte coating of folie
– Afschot aanbrengen: minimaal 1 centimeter per meter richting de afvoer
– Nieuwe tegels leggen over het hele oppervlak
– Eventueel een RVS gootafvoer plaatsen in plaats van een putje

Kosten: € 800 tot € 2.500 (afhankelijk van de grootte en of je de hele badkamervloer opnieuw betegelt).

Bouwtijd: 2 tot 4 dagen.

Optie 2: Drempelhulp bij de douche

Wil je de drempel niet verwijderen? Dan is een drempelhulp een snelle oplossing. Dit is een schuin oplopend stuk kunststof of aluminium dat je tegen de drempel plaatst. Je rijdt of loopt er makkelijker overheen.

Voordelen: goedkoop (€ 20 tot € 80), snel te plaatsen, geen breekwerk.

Nadelen: de drempel is er nog steeds, je hebt alleen de overgang verzacht. Bij hogere drempels blijft het lastig met een rolstoel.

Optie 3: Drempel verlagen

Je kunt een bestaande douchedrempel verlagen door de bovenkant af te slijpen met een diamantzaag. Dit werkt alleen bij gemetselde of betonnen drempels. Je kunt de drempel terugbrengen tot 1 a 2 centimeter en de resterende waterkering opvangen met een doucheprofiel of rubberstrip.

Kosten: € 50 tot € 150 (materiaal).

Let op: dit is stoffig werk. Gebruik een slijptol met stofafzuiging en draag een stofmasker. Dek de rest van de badkamer af met folie.

Buitendrempels en de nultrempel

De buitendrempel is technisch het meest uitdagend. Het hoogteverschil tussen binnen en buiten heeft een functie: het houdt regenwater buiten. Als je de drempel verwijdert zonder alternatieve waterkering, loop je het risico op wateroverlast.

Hoe een nultrempel werkt

Een nultrempel is een constructie waarbij de binnenvloer en de buitenverharding op hetzelfde niveau liggen, met een waterkerende oplossing ertussen. De meest gebruikte methode:

Afwateringsgoot direct voor de drempel. Een smalle RVS of aluminium goot aan de buitenzijde van de deur vangt regenwater op voordat het de drempel bereikt. De goot is aangesloten op de regenwaterafvoer.

Verhoogde waterkering in het kozijn. Moderne nultrempelkozijnen hebben een ingebouwde waterkering van 2 tot 3 centimeter die in het kozijnprofiel zit, niet boven de vloer uitsteekt, maar toch water tegenhoudt.

Afschot naar buiten. De buitenverharding (terras, stoep) loopt licht af van de deur vandaan. Minimaal 1,5 centimeter per meter over de eerste meter.

Bestaande buitendrempel aanpassen

Bij bestaande woningen heb je twee opties:

1. Drempelhulp plaatsen. Een oprijdbare drempelhulp aan de binnenzijde, de buitenzijde of beide. Dit is de snelste en goedkoopste oplossing. Kosten: € 30 tot € 120 per drempel. Geschikt voor drempels tot ongeveer 7 centimeter.

2. Kozijn en drempel vervangen. Bij een grotere verbouwing kun je het hele kozijn vervangen door een nultrempelkozijn. Dit is een flinke investering (€ 1.500 tot € 3.500 per deur inclusief plaatsing), maar het resultaat is een permanente, waterdichte nultrempel.

Schuifpui drempelloos maken

Bij schuifpuien zit het probleem in het onderrail. Standaard schuifpuien hebben een rail die boven de vloer uitsteekt. Er zijn twee oplossingen:

Verzonken rail. Bij nieuwbouw of een volledige renovatie kun je een schuifpui kiezen met een verzonken rail. De rail zit in de vloer verwerkt en steekt niet uit. Dit moet je bij de aanschaf van de schuifpui al specificeren.

Drempelovergang. Bij bestaande schuifpuien kun je een afgeschuinde overgang plaatsen over de rail. Dit maakt de overgang soepeler, maar elimineert de drempel niet volledig.

Drempelhulpen: de snelle oplossing

Niet iedereen kan of wil drempels verwijderen. Drempelhulpen zijn dan een praktische tussenoplossing. Ze kosten weinig, zijn snel geplaatst en er komt geen breekwerk aan te pas.

Soorten drempelhulpen

Binnenhulpen. Kunststof of rubber wiggen die je tegen de drempel plaatst. Ze maken een geleidelijke overgang. Beschikbaar voor drempels van 1 tot 7 centimeter.

Buitenhulpen. Aluminium of kunststof hellingen, vaak met antislip oppervlak. Bestand tegen weer en wind. Sommige modellen zijn verstelbaar in hoogte.

Opvouwbare drempelhulpen. Inklapbaar voor als je de drempelhulp niet permanent wilt hebben. Handig bij huurwoningen.

Draagbare rijplaten. Voor incidenteel gebruik, bijvoorbeeld als er bezoek komt met een rolstoel. Niet geschikt als permanente oplossing.

Waar op letten bij aankoop

• Drempelhoogte: meet nauwkeurig. Een drempelhulp die te laag is, helpt niet. Een die te hoog is, past niet.
• Breedte: de drempelhulp moet minimaal zo breed zijn als de deuropening.
• Materiaal: kunststof is licht en goedkoop, aluminium is steviger en duurzamer.
• Antislip: essentieel, zeker bij buitendrempels. Kies een model met antislip coating of profiel.
• Bevestiging: sommige modellen liggen los, andere schroef je vast. Vastschroeven is veiliger maar lastiger bij huurwoningen.

Kosten: € 15 tot € 120 per stuk, afhankelijk van materiaal en afmeting.

Subsidies en vergoedingen

Drempelloos maken van je woning kan soms (deels) vergoed worden. Dit zijn de mogelijkheden:

WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning). Als je een beperking hebt die het wonen bemoeilijkt, kun je bij de gemeente een aanvraag doen voor woningaanpassingen. Het verwijderen van drempels valt hier vaak onder. De gemeente beoordeelt per situatie of je in aanmerking komt.

Blijverslening. Een lening met gunstige voorwaarden via het Nationaal Warmtefonds (voorheen Stimuleringsfonds Volkshuisvesting), specifiek bedoeld voor woningaanpassingen die het langer zelfstandig wonen mogelijk maken. Drempelloos maken komt in aanmerking.

Gemeentelijke subsidies. Sommige gemeenten bieden eigen subsidies of leningen voor levensloopbestendig wonen. Check de website van je gemeente of bel de afdeling Wonen.

Zorgverzekeraar. In uitzonderlijke gevallen vergoedt je zorgverzekeraar hulpmiddelen zoals drempelhulpen. Dit valt onder de categorie mobiliteitshulpmiddelen. Vraag het na bij je verzekeraar.

Tip: vraag altijd aan voordat je begint met de werkzaamheden. De meeste regelingen vereisen dat je vooraf goedkeuring hebt. Achteraf aanvragen wordt in de regel afgewezen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel mag een drempel maximaal zijn bij nieuwbouw?

Maximaal 2 centimeter. Dit is vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Bij toegangsdeuren en in verkeersruimten geldt dezelfde eis. Steeds meer bouwers streven naar een echte nultrempel van 0 centimeter.

Kan ik drempels verwijderen in een huurwoning?

Dat mag alleen met toestemming van de verhuurder. Bij een medische noodzaak kun je via de WMO een aanvraag doen. De verhuurder mag een redelijk verzoek voor woningaanpassingen niet zomaar weigeren, maar je moet de woning bij vertrek meestal in de oorspronkelijke staat terugbrengen.

Lekt mijn huis niet als ik de buitendrempel verwijder?

Niet als je het goed aanpakt. Een afwateringsgoot voor de deur, afschot naar buiten en een goed kozijnprofiel met ingebouwde waterkering voorkomen wateroverlast. Een nultrempel is niet hetzelfde als geen waterkering.

Wat kost het om mijn hele woning drempelloos te maken?

Voor een gemiddelde tussenwoning met 6 tot 8 binnendrempels, een douchedrempel en twee buitendrempels, reken je op € 500 tot € 1.500 als je het zelf doet (alleen binnendrempels en drempelhulpen). Wil je ook de douche en buitendeuren professioneel laten aanpakken, dan kom je op € 3.000 tot € 8.000.

Is drempelloos bouwen verplicht bij een verbouwing?

Dat hangt af van de omvang van de verbouwing. Bij een ingrijpende renovatie waarbij je de draagconstructie aanpast, moet je voldoen aan de nieuwbouweisen van het Bbl, inclusief de drempeleis. Bij een kleinere verbouwing gelden de eisen voor bestaande bouw, die minder streng zijn.

Wat is het verschil tussen een drempelhulp en een nultrempel?

Een drempelhulp is een hulpmiddel dat je over of tegen een bestaande drempel plaatst. De drempel zelf blijft bestaan. Een nultrempel is een bouwkundige oplossing waarbij er werkelijk geen hoogteverschil is. Een nultrempel is permanent en beter, een drempelhulp is een snelle tussenoplossing.

Conclusie

Drempelloos bouwen hoeft geen groot project te zijn. Binnendrempels verwijder je in een uurtje per stuk met een multitool en een overgangsprofiel. Drempelhulpen zijn er al vanaf vijftien euro. En zelfs een douchedrempel aanpakken is een klus van een paar dagen.

De buitendrempels zijn het meest uitdagend vanwege de waterkering, maar ook daar zijn goede oplossingen voor. Van een simpele drempelhulp tot een volledig nultrempelkozijn.

Begin met een ronde door je woning. Meet elke drempel op. Pak de binnendrempels eerst aan, dat levert het snelste resultaat. En onthoud: wat je nu investeert in toegankelijkheid, verdien je later terug in wooncomfort en woningwaarde.

Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl voor meer doe-het-zelf projecten.