Wat is een courtine?
Een courtine (ook wel gordijnmuur genoemd) is het rechte, doorlopende muurgedeelte dat twee torens of bastions van een vestingwerk met elkaar verbindt. De courtine vormt het hoofdbestanddeel van een verdedigingsmuur en is het meest kwetsbare deel van de vesting, omdat het minder goed te verdedigen is dan de uitstekende torens.
Inhoudsopgave
Kenmerken
Een courtine heeft specifieke bouwkundige eigenschappen:
- Recht murverloop — in tegenstelling tot torens en bastions loopt de courtine in een rechte lijn
- Borstwering — bovenaan de muur bevindt zich een borstwering met kantelen voor de verdedigers
- Weergang — een doorlopend pad achter de borstwering waarover soldaten konden patrouilleren
- Dikte — courtines zijn dik genoeg om projectielen te weerstaan (vaak 2–4 meter)
Toepassing
Courtines komen voor in diverse verdedigingswerken:
- Middeleeuwse kastelen — de hoge kasteelmuren tussen de ronde of vierkante torens
- Stadsmuren — de wallen rondom middeleeuwse steden
- Vestingwerken — in het gebastioneerde stelsel van na 1500 verbindt de courtine twee bastions
- Kruisvaarderskastelen — massieve courtines met weergangen en schietgaten
Verdediging van de courtine
Omdat de courtine een vlak, recht muurstuk is, vormde het een makkelijk doelwit. Daarom werden torens en bastions uitgebouwd zodat verdedigers vanuit de flanken de courtine konden bestrijken. Dit principe heet flankering.
Gerelateerde termen
- Borstwering
- Contrefort
- Steunbeer
- Bastion
- Vestingwerk
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
