Wat is de grondwaterstand?

De grondwaterstand is de hoogte tot waar de bodem volledig met water verzadigd is; het is als het ware de bovenkant van het grondwater. De stand wordt gemeten ten opzichte van een vast peil (in Nederland meestal NAP) en wisselt door het seizoen, neerslag en de waterhuishouding in het gebied.

Waarom is de grondwaterstand belangrijk?

De grondwaterstand heeft grote invloed op bijna elk bouwproject:

  • Bouwput en bemaling — ligt de bouwput onder de grondwaterstand, dan moet het water tijdelijk worden weggepompt (bemaling) om droog te kunnen werken.
  • Kelders — een kelder onder het grondwaterniveau moet waterdicht worden uitgevoerd en berekend op opdrijving (opwaartse waterdruk).
  • Fundering — een wisselende grondwaterstand kan houten palen aantasten: droogstaande paalkoppen gaan rotten (paalrot). Daarom is een gelijkmatige, voldoende hoge stand belangrijk bij oudere houten funderingen.
  • Zetting — verlaging van de grondwaterstand verhoogt de korrelspanning en kan zetting van de omgeving veroorzaken.

Meten en beheersen

De grondwaterstand wordt gemeten met een peilbuis: een geperforeerde buis in de grond waarin het waterniveau wordt afgelezen. Voor het beheersen van water gebruikt men:

  • Drainage — het afvoeren van overtollig water
  • Bemaling — het tijdelijk verlagen tijdens de bouw
  • Infiltratie — het aanvullen of vasthouden van water

Bij de start van een project geeft grondonderzoek met peilbuizen inzicht in de hoogste en laagste te verwachten grondwaterstand.

Gerelateerde termen

  • Bemaling
  • Peilbuis
  • Korrelspanning
  • Paalrot
  • Bouwput

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.