Dorisch is de oudste en eenvoudigste van de drie klassieke Griekse zuilenorden, naast de Ionische en Korinthische orde. De Dorische zuil heeft een sober, krachtig karakter, met een eenvoudig kapiteel en geen voet. De orde is genoemd naar het Griekse volk de Doriërs en kwam vooral tot ontwikkeling in de archaïsche en klassieke periode (8e–5e eeuw v.Chr.).
Kenmerken van de Dorische orde
De Dorische zuil heeft een aantal duidelijke kenmerken:
- Geen basis — de zuil staat direct op de stylobaat (vloerplaat) van de tempel
- Cannelures — 20 brede, vlakke groeven met scherpe randen, lopend van onder naar boven
- Verjonging (entasis) — een lichte zwelling in het midden van de zuil
- Eenvoudig kapiteel — bestaat uit een echinus (ronde welving) en een abacus (vierkante deksteen)
- Hoofdgestel — bestaat uit een architraaf, fries (met afwisselend trigliefen en metopen) en kroonlijst
Verhouding
In de klassieke Dorische orde is de zuilhoogte 4 tot 7 keer de zuildiameter. Vroeg-Dorische zuilen waren gedrongen (4×), latere voorbeelden slanker (6 of 7×).
Voorbeelden
Klassieke voorbeelden van Dorische bouwwerken:
- Parthenon — Athene (5e eeuw v.Chr.)
- Tempel van Hephaistos — Athene
- Tempel van Poseidon — Paestum (Italië)
- Tempel van Aphaia — Aegina
Romeinse en latere Dorische orde
De Romeinen pasten de Dorische orde aan en voegden vaak een basis toe. Later, in de Renaissance en het Classicisme, werd de orde opnieuw toegepast op overheidsgebouwen, banken en monumenten als symbool van soberheid en kracht.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
