Het draagvermogen van een heipaal is de maximale verticale belasting die de paal veilig kan dragen, gevormd door de puntweerstand op de draagkrachtige laag plus de schachtwrijving langs de paalzijden. Het bepalen van dit draagvermogen is essentieel om te weten hoeveel palen onder een gebouw nodig zijn.
Twee componenten
Het draagvermogen bestaat uit twee bijdragen:
- Puntweerstand — de weerstand die de paalpunt ondervindt op de draagkrachtige laag (vaak het Pleistocene zand)
- Schachtwrijving — de wrijving tussen paalmantel en omringende grond over de hele paallengte
Voor lange, slanke palen kan de schachtwrijving bijna gelijk zijn aan de puntweerstand. Voor korte palen overheerst de puntweerstand.
Hoe wordt het bepaald?
In Nederland is de sondering de standaardmethode. Met een conusweerstand-meting (qc) wordt de bodemopbouw in kaart gebracht. Op basis van NEN 9997-1 en de Geotechnische Onderbouwing wordt het rekenkundige draagvermogen berekend:
- Karakteristieke draagkracht (Rk) — rechtstreeks afgeleid uit qc-waarden
- Rekenwaarde (Rd) — Rk gedeeld door de partiële veiligheidsfactor
- Toegestane belasting — de waarde die in de constructieberekening wordt aangehouden
Toepassing
Het draagvermogen wordt gebruikt voor:
- Palenplan — het aantal palen en hun verdeling onder de fundering
- Paaltype — de keuze tussen prefab beton, in de grond gevormd, staal of hout
- Paaldiameter en lengte — afgestemd op de gewenste belasting per paal
- Heiregister — tijdens het heien wordt de inheikalender vergeleken met de berekende lengte
- Proefbelasting — bij kritieke projecten wordt het draagvermogen op locatie gemeten
Negatieve kleef
Bij ophogingen of inklinkende klei- en veenlagen kan de grond aan de paal trekken in plaats van te ondersteunen. Deze negatieve kleef vermindert het netto draagvermogen en moet worden afgetrokken van de berekende waarde.
Gerelateerde termen
- Heipaal
- Paalfundering
- Sondering
- Negatieve kleef
- Bodemonderzoek
- Fundering
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
