Een gevelsteen is een decoratieve, vaak uitgehouwen of beschilderde steen die in een gevel is ingemetseld en het huis identificeerde of versierde. Vroeger, toen huisnummers nog niet bestonden, gaf zo’n gedenksteen of huismerk aan wie er woonde of welk beroep er werd uitgeoefend. Vooral in historische steden als Amsterdam zijn nog veel fraaie gevelstenen te zien. Losjes wordt de term ook gebruikt voor de gewone metselsteen waarmee een gevel is opgebouwd.
Toepassing
De decoratieve gevelsteen werd tijdens het metselen van de gevel ingemetseld, meestal op ooghoogte naast de deur of boven de ingang. De steen bevatte een afbeelding, tekst of huismerk en fungeerde als herkenningsteken en versiering. Tegenwoordig hebben gevelstenen vooral historische en decoratieve waarde en worden ze bij restauraties zorgvuldig behouden. In de bredere betekenis vormt de gevelsteen als baksteen simpelweg de bouwsteen van het zichtbare metselwerk.
Kenmerken
Een decoratieve gevelsteen is meestal van natuursteen of gebakken klei, met een reliëf of beschildering. Hij steekt qua materiaal en uitvoering af tegen het omringende metselwerk. Als metselsteen is de gevelsteen juist afgestemd op kleur, formaat en het gekozen metselverband van de gevel.
Gerelateerde termen
- Baksteen
- Metselen
- Metselverband
- Gevel
- Voeg
- Mortel
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
