Een lepe hoek is een hoek die niet haaks is: geen 90 graden, maar scherper of stomper. Het woord leep betekent in bouwkundig Nederlands scheef of schuin — een lepe hoek is dus letterlijk een scheve hoek.
De term duikt op zodra een gebouw of onderdeel afwijkt van de rechthoek: bij een perceel dat schuin doorloopt, bij een straat die niet haaks aansluit, bij een veelhoekige toren of erker, en bij trappen.
In het metselwerk
Bij een lepe hoek loopt het metselverband niet vanzelf om de hoek. In een haakse hoek kun je koppen en strekken netjes laten wisselen; bij een scheve hoek ontstaat er in elke laag een pasvorm die op maat moet worden gemaakt — de zogenoemde lepe steen.
Aandachtspunten:
- Meet de hoek precies in graden op, niet “ongeveer schuin”. Gebruik een zwaaihaak (verstelbare winkelhaak) of een digitale hoekmeter, en zet de hoek op tekening.
- Bestel de hoekstenen liever dan ze te zagen. Veel steenfabrikanten leveren vormstenen voor vaste hoeken (bijvoorbeeld 30, 45 of 60 graden). Een fabriekssteen heeft een gebakken huid op de zichtzijde; een gezaagde steen laat het bleke binnenwerk zien.
- Vermijd flinters. Stukjes steen kleiner dan ongeveer een kwart steen zijn in het zicht lelijk én zwak. Verschuif liever het verband dan dat je in elke laag een splinter inmetselt.
- Scherpe hoeken zijn kwetsbaar. Bij een binnenhoek onder ongeveer 60 graden is de neus van de steen erg breekbaar. Overweeg dan een afgeschuinde of afgeronde hoekafwerking in plaats van een scherpe punt.
- Reken op meer voegwerk en meer tijd. Een lepe hoek kost per strekkende meter aanzienlijk meer arbeid dan een haakse hoek; zorg dat dat in de begroting staat.
Bij trappen
In de trappenbouw heeft lepe hoek een specifieke betekenis: de buitenhoek van een kwart (het gedeelte waar de trap een kwartslag draait) wordt schuin afgesneden in plaats van haaks uitgevoerd. Dat gebeurt meestal om ruimte te maken voor een leiding, een kanaal of een schoorsteen die precies op die plek langs de trap moet, of om een deur naast de trap te laten opendraaien.
Bij het inmeten van een trap is de lepe hoek daarom een apart maatgegeven: geef niet alleen de breedte en de lengte van het kwart op, maar ook de lengte van de afgeschuinde zijde en de hoek waaronder die staat.
Maten opgeven bij een trap met een lepe hoek
- Breedte van het kwart: Opgeven bij het inmeten van de trap.
- Lengte van het kwart: Opgeven bij het inmeten van de trap.
- Lengte van de afgeschuinde zijde: Ook opgeven, want de lepe hoek is een apart maatgegeven.
- Hoek van de afgeschuinde zijde: De hoek waaronder de afgeschuinde zijde staat.
Op tekening
Zet een lepe hoek altijd expliciet op de bouwtekening, met de hoek in graden of met twee maatlijnen waaruit de hoek te herleiden is. Een hoek van 87 graden is op een tekening niet van 90 te onderscheiden, maar op de bouwplaats loopt hij over 10 meter ruim een halve meter uit de pas.
Gerelateerde termen
- Lepe steen
- Metselverband
- Verstek
- Kruisverband
- Halfsteens muur
- Draaitrap
- Klezorenverband
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
