Wat is een polder?

Een polder is een laaggelegen gebied dat door dijken of kades van het omringende water is gescheiden en waarvan het waterpeil kunstmatig wordt geregeld. Zonder bemaling zou een polder onderlopen; met bemaling kan het peil op een vooraf vastgesteld niveau worden gehouden.

Het peil in een polder wordt vastgelegd in een peilbesluit van het waterschap en uitgedrukt ten opzichte van NAP. Overtollig water wordt via sloten en tochten naar een gemaal gebracht, dat het uitslaat op de boezem.

Een polder die is ontstaan door een meer droog te malen heet een droogmakerij. Deze liggen doorgaans het diepst.

Waarom dit voor de bouw uitmaakt

Polderbodems bestaan grotendeels uit klei en veen: slap, samendrukbaar en zettingsgevoelig. Dat heeft directe gevolgen.

1. Fundering. Op een slappe ondergrond is een fundering op staal meestal niet mogelijk. Er wordt gefundeerd op palen die doorsteken tot een draagkrachtige zandlaag. Laat altijd een sondering maken; de diepte van die laag verschilt per locatie, soms al binnen één straat.
2. Zetting van het maaiveld. De grond naast een op palen gefundeerd gebouw zakt door, het gebouw niet. Dat geeft de bekende problemen: een verzakte tuin en oprit, een drempel die uitsteekt, en spanning op leidingen. Voor de riolering wordt daarom bij de gevel vaak een polderstuk toegepast.
3. Grondwaterstand. Die staat in een polder doorgaans hoog en fluctueert met het peilbeheer. Een kruipruimte staat er soms permanent nat. Een kelder is een waterdichte constructie en moet ook op opdrijven worden gecontroleerd.
4. Houten palen en paalrot. Bij oudere bebouwing op houten palen is een dalende grondwaterstand het grootste risico: droogvallend paalhout wordt aangetast. Peilverlaging in bestaand gebied ligt daarom gevoelig.
5. Oxidatie van veen. Waar veen droogvalt, klinkt het in en komt CO₂ vrij. Dat is een van de redenen dat waterschappen terughoudend zijn met verdere peilverlaging.

Voordat je gaat bouwen

• Vraag de peilkaart en het peilbesluit op bij het waterschap.
• Laat een sondering uitvoeren voor de funderingsdiepte.
• Informeer bij de gemeente naar de ophoging van het terrein en de te verwachten restzetting.
• Check of er een watervergunning nodig is voor bemaling tijdens de bouw.

Gerelateerde termen

• NAP
• Peilbeheer
• Zetting
• Paalfundering
• Kruipruimte
• Polderstuk

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.