Wat is een sonderingsrapport?

Wat is een sonderingsrapport?

Een sonderingsrapport is de verslaglegging van een sondering: per meetpunt een grafiek die over de diepte laat zien hoeveel weerstand de grond biedt aan een ingedrukte conus. Uit die grafiek leidt een geotechnicus of constructeur de grondopbouw af, en vooral waar de draagkrachtige zandlaag begint. Elektrische sonderingen worden sinds 2013 uitgevoerd volgens NEN-EN-ISO 22476-1, de opvolger van NEN 5140.

Wat staat er in de grafiek?

  • Diepte. Verticaal uitgezet, meestal ten opzichte van NAP. Kijk ook naar het maaiveldniveau van het meetpunt.
  • Conusweerstand (qc). De kracht op de punt gedeeld door het puntoppervlak, in MPa. Hoge waarden wijzen op vast zand of grind, lage waarden op klei of veen.
  • Plaatselijke wrijving (fs). De wrijving op de kleefmantel net boven de punt, ook in MPa.
  • Wrijvingsgetal (Rf). fs gedeeld door qc, maal 100%. Dit is de belangrijkste aanwijzing voor de grondsoort.
  • Eventueel waterspanning en helling. Bij een piëzoconus (CPTu) wordt ook de waterspanning gemeten; de hellingmeting toont of de sondeerbuis is afgeweken.

Toepassing

Zo lees je een sondeergrafiek globaal:

  1. Zoek de grondsoort via het wrijvingsgetal. Indicatief geldt: zand ongeveer 0,6-1,0%, klei ongeveer 2-6%, veen ongeveer 5-10%. Boven het grondwater kunnen de waarden sterk afwijken.
  2. Combineer met de conusweerstand. Een lage qc met een hoog wrijvingsgetal duidt op slappe klei of veen. Een hoge qc met een laag wrijvingsgetal duidt op zand of grind.
  3. Zoek de draagkrachtige laag. Voor palen gaat het om een dikke laag waarin de conusweerstand hoog blijft, niet om een korte piek.
  4. Vergelijk meerdere sonderingen. Laagdikte en diepte verschillen per plek; één sondering zegt weinig over het hele bouwvlak.
  5. Laat de berekening aan de constructeur. Die bepaalt paalpuntniveau en draagvermogen volgens NEN 9997-1, met de qc-waarden rond de paalpunt.
Grondsoort aflezen uit een sondeergrafiekWrijvingsgetal ongeveer 0,6-1,0%→ZandWrijvingsgetal ongeveer 2-6%→KleiWrijvingsgetal ongeveer 5-10%→VeenLage qc met hoog wrijvingsgetal→Slappe klei of veenHoge qc met laag wrijvingsgetal→Zand of grind
Indicatieve waarden voor het wrijvingsgetal (Rf). Boven het grondwater kunnen de waarden sterk afwijken. De berekening van paalpuntniveau en draagvermogen laat je aan de constructeur.

Veelgemaakte fout: een dunne zandlaag met hoge pieken aanzien voor de draagkrachtige laag. Ligt daaronder weer klei of veen, dan kan een paal daar alsnog doorzakken.

Gerelateerde termen

  • Sonderen
  • Handsondering
  • Grondonderzoek
  • Funderingsonderzoek
  • Kleef
  • Draagvermogen van een heipaal
  • Grondsoort
  • Fundering op palen

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.