Als de stroom uitvalt, wil je snel een lamp kunnen vinden. Leg daarom een zaklamp of hoofdlamp met werkende batterijen op een vaste, bereikbare plek. Dat staat ook in het advies van Denk Vooruit over stroomuitval. Voor licht in een kamer is een led-lantaarn prettig; een hoofdlamp houdt je handen vrij als je moet lopen of iets zoekt. Welke lamp je nodig hebt, hangt af van je woning en de mensen die er wonen.
Maak eerst een lichtplan voor je huis
Loop overdag de route van bed naar uitgang, toilet en meterkast. Bedenk waar je in het donker zou struikelen. Leg bij het bed een lamp die je kunt vinden zonder eerst door een donkere gang te lopen. Kies voor een trap een lamp die de treden duidelijk verlicht zonder recht in je ogen te schijnen. Zet geen spullen op een vluchtroute.
| Plek | Handige lichtbron | Controle |
|---|---|---|
| Naast het bed | Zaklamp of hoofdlamp | Direct bereikbaar vanuit bed |
| Vaste plek in de woonkamer | Led-lantaarn | Geeft voldoende licht om je te verplaatsen |
| Bij de meterkast | Zaklamp of hoofdlamp | De kast is bereikbaar zonder obstakels |
| Noodpakket | Zaklamp met reservebatterijen | Batterijformaat past bij de lamp |
Gebruik je oplaadbare verlichting? Leg een opgeladen powerbank klaar voor je telefoon en laad de lamp volgens de handleiding op. Een powerbank kan ook een lamp met geschikte USB-aansluiting voeden, maar controleer vooraf of die combinatie werkt. Bewaar een zelfstandige lamp als achtervang: een lege powerbank helpt je niet in het donker.
Waar let je op bij een lamp?
Een hoofdlamp houdt beide handen vrij. Controleer of hij prettig zit en een stand heeft die voor jouw gebruik voldoende licht geeft. Een sterke stand is handig om gericht iets te bekijken, maar kan binnenshuis verblinden. Het opgegeven aantal lumen zegt bovendien weinig over de lichtverdeling en de batterijduur. Vergelijk daarom ook de lichtstand, de aangegeven brandduur op die stand en het type batterij.
Een led-lantaarn verspreidt het licht in een ruimte. Zet haar stabiel neer, buiten bereik van kleine kinderen als er losse batterijen in zitten. Een dimstand kan de gebruiksduur verlengen; hoeveel verschilt per model.
Een zaklamp is handig om gericht iets te zoeken. Leg er een waar iedereen in huis de plek van kent. Je telefoon kan kort als zaklamp dienen, maar houd de accu bij een langdurige storing liever beschikbaar voor communicatie. De werkelijke brandduur van de telefoon verschilt per toestel, accustaat en instelling.
Denk Vooruit noemt ook kaarsen en lucifers in het noodpakket. Kies voor verlichting in huis bij voorkeur een lamp zonder open vlam. Gebruik je toch kaarsen, zet ze in een stevige, onbrandbare houder op een vlakke ondergrond, weg van gordijnen en andere brandbare spullen. Laat ze nooit onbeheerd branden en maak ze uit voordat je gaat slapen. De brandweer waarschuwt ook voor kinderen en huisdieren bij brandende kaarsen.
Gebruik geen losse campinggaslamp, petroleum- of olielamp als noodverlichting binnenshuis. Een open raam of koolmonoxidemelder maakt een apparaat dat niet voor gebruik binnen is bedoeld niet veilig. Volg altijd de gebruiksaanwijzing van de fabrikant. Zorg dat je rookmelders werken; in Nederlandse woningen is ten minste één rookmelder per woonverdieping verplicht volgens de brandweer.
Batterijen en brandduur controleren
Koop reservebatterijen in het formaat dat je lamp daadwerkelijk gebruikt. Kijk op de verpakking naar de uiterste gebruiksdatum en bewaar ze volgens de aanwijzingen van de fabrikant. Controleer lampen en batterijvakken regelmatig. Een lekkende batterij kan contacten beschadigen; draag handschoenen bij het verwijderen en volg het schoonmaakadvies van de fabrikant. Meng geen oude en nieuwe batterijen of verschillende typen in één apparaat.
Niet-oplaadbare lithium AA- of AAA-batterijen kunnen voor sommige noodlampen een optie zijn als de fabrikant van de lamp ze toestaat. De houdbaarheid verschilt per merk en type: Energizer noemt bijvoorbeeld voor zijn Ultimate Lithium AA een opslagduur tot 25 jaar. Dat is een productspecificatie, geen algemene garantie voor alle lithiumbatterijen. Controleer de datum op jouw verpakking.
Wil je de looptijd van een USB-lamp op een powerbank inschatten? Gebruik de energie in wattuur (Wh) die op de powerbank staat en het werkelijke vermogen in watt (W) van de lamp op de gekozen stand. Deel de beschikbare Wh door de W. Door omzettingsverlies en het gedrag van de accu valt de praktische looptijd korter uit. Een lamp van 3 W op een powerstation van 500 Wh zou rekenkundig maximaal ongeveer 167 uur branden, nog vóór verliezen. Dat is minder dan zeven etmalen; houd dus geen week continu licht aan als uitgangspunt. Kijk voor een betrouwbare inschatting naar de metingen van de fabrikant en test je eigen combinatie.
Bij een powerbank van 20.000 mAh is de nominale celenergie vaak ongeveer 74 Wh als die capaciteit bij 3,7 V is opgegeven. Het beschikbare aantal Wh aan de USB-uitgang is lager. Controleer het etiket of de handleiding; reken niet alsof 20.000 mAh aan de USB-uitgang bij 5 V beschikbaar is.
Zo test je je noodverlichting
- Zet de lampen aan en controleer alle lichtstanden.
- Controleer de batterijvakken en de houdbaarheidsdatum van reservebatterijen.
- Laad oplaadbare lampen en je powerbank op volgens de handleiding.
- Loop met de lampen de route van bed naar uitgang en toilet. Doe dit veilig, zonder je zicht plotseling volledig af te sluiten.
- Test tegelijk de rookmelders volgens de instructies op de melders.
Herhaal deze controle een paar keer per jaar en na gebruik van je noodpakket. Leg alles daarna terug op dezelfde plek en vertel huisgenoten waar de lampen liggen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel lumen heb ik binnenshuis nodig? Er bestaat geen vast getal dat in elke woning en voor elke taak klopt. De spreiding van het licht, de gekozen stand en de ruimte zijn minstens zo belangrijk. Test of je met jouw lamp de trap en vluchtroute duidelijk ziet.
Is een hoofdlamp beter dan een zaklamp? Een hoofdlamp geeft je vrije handen. Een zaklamp kan geschikter zijn voor gericht zoeken. Beide kunnen nuttig zijn; bepaal vooraf waar je ze bewaart.
Werkt een noodledlamp in een gewone fitting vanzelf bij uitval? Dat verschilt per product en bedrading. Volg de handleiding en test de lamp in de bedoelde fitting voordat je erop rekent. Een losse zaklamp blijft een handige achtervang.
Kan ik een kaars gebruiken? Ja, mits je de brandveiligheidsregels volgt. Een lamp op batterijen vermijdt open vuur en is voor dagelijks noodlicht de eenvoudigere keuze.
Aan de slag
Begin met één werkende zaklamp op een vaste plek en reservebatterijen die erbij passen. Voeg een hoofdlamp of led-lantaarn toe als dat voor jouw huis handig is. Test de route door je woning en schrijf op waar iedereen de lampen kan vinden.
Bij Freds Bouwtekeningen vind je klusinstructies en bouwtekeningen voor projecten in huis en schuur.
