Je wil een schuur bouwen. Je hebt gehoord dat je tot 15 m² geen vergunning nodig hebt. Maar klopt dat eigenlijk wel?
Deels. De regels zijn iets genuanceerder dan die ene zin suggereert.
In dit artikel leg ik precies uit wanneer je vergunningsvrij mag bouwen, wanneer je wél een vergunning nodig hebt, en wat er gebeurt als je het verkeerd doet. Zodat jij niet achteraf voor verrassingen staat.
- De Basisregel: Vergunningsvrij Bijgebouw
- De 6 Voorwaarden voor Vergunningsvrij Bouwen
- Wanneer Heb Je Wél een Vergunning Nodig?
- Hoe Vraag Je een Vergunning Aan?
- Wat Gebeurt Er Als Je Zonder Vergunning Bouwt (En Dat Niet Mocht)?
- Snelle Checklist: Mag Ik Vergunningsvrij Bouwen?
- Veelgestelde Vragen Over Schuur Vergunning
- Conclusie: Even Checken Bespaart Je Veel Gedoe
De Basisregel: Vergunningsvrij Bijgebouw
In Nederland is het mogelijk om een bijgebouw te bouwen zonder omgevingsvergunning. Dit valt onder de categorie vergunningsvrije bouwwerken, geregeld in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) — de opvolger van het Besluit omgevingsrecht (Bor) na invoering van de Omgevingswet.
De voorwaarden zijn cumulatief. Dat betekent: je moet aan álle voorwaarden tegelijk voldoen. Voldoe je aan één niet, dan heb je alsnog een vergunning nodig.
De 6 Voorwaarden voor Vergunningsvrij Bouwen
1. De schuur staat in het achtererfgebied
Vergunningsvrij bouwen mag alleen in het achtererfgebied — het gedeelte van je perceel achter de achtergevel van je woning (of het verlengde daarvan).
Een schuur naast je huis (zij-erf) valt hier soms ook onder, afhankelijk van hoe de perceelgrens en het bouwvlak lopen. Een schuur vóór je huis (voorerf) is vrijwel nooit vergunningsvrij.
2. Maximaal 15 m² oppervlak per bijgebouw
Eén bijgebouw mag maximaal 15 m² zijn om vergunningsvrij te zijn. Heb je al een eerder gebouwd bijgebouw op je erf, dan telt die mee. Het totaal aan bijgebouwen op je erf mag in veel gevallen niet meer dan 50% van het achtererfgebied beslaan.
Let op: 15 m² is de bruto vloeroppervlakte, gemeten op de buitenmaat. Een schuur van 3×5 meter is al 15 m² — precies op de grens.
3. Maximale bouwhoogte
- Op meer dan 1 meter van de perceelgrens: maximaal 3 meter hoog
- Op minder dan 1 meter van de perceelgrens: maximaal 2,5 meter hoog (plat dak) of maximaal 3 meter bij een schuin dak mits de nokhoogte niet hoger is dan de grens
Een zadeldak met nok van 3,5 meter is dus vergunningsplichtig, tenzij je ver genoeg van de grens bouwt.
4. De schuur is niet groter dan het hoofdgebouw
Het bijgebouw mag in oppervlakte niet groter zijn dan het hoofdgebouw (je woning). In de praktijk is dit zelden een probleem voor een tuinschuur.
5. Het perceel is geen beschermd stads- of dorpsgezicht
Woon je in een beschermd stads- of dorpsgezicht (denk aan historische binnensteden of dorpskernen)? Dan gelden strengere regels en is vergunningsvrij bouwen beperkt of niet mogelijk — ook voor kleine bijgebouwen.
6. Het bestemmingsplan staat het toe
Zelfs als je voldoet aan alle bovenstaande voorwaarden, kan het bestemmingsplan van je gemeente aanvullende beperkingen opleggen. Sommige gemeenten hanteren eigen regels die strenger zijn dan de landelijke normen.
Wanneer Heb Je Wél een Vergunning Nodig?
Je hebt een omgevingsvergunning nodig als:
- De schuur groter dan 15 m² is
- De hoogte de toegestane maat overschrijdt
- Je bouwt in het voorerf of zij-erf (buiten het achtererfgebied)
- Je perceel ligt in een beschermd gebied (stads-/dorpsgezicht, Natura 2000)
- Het bestemmingsplan het niet toestaat
- Je meerdere bijgebouwen hebt en het totale oppervlak de grens overschrijdt
- De schuur aan de woning grenst of er deel van gaat uitmaken
Hoe Vraag Je een Vergunning Aan?
Heb je een vergunning nodig? Zo ga je te werk:
Stap 1: Vergunningcheck
Ga naar het Omgevingsloket (omgevingswet.overheid.nl) en vul de vergunningcheck in. Je voert je adres in en het type bouwwerk. Het systeem geeft aan of je een vergunning nodig hebt.
Stap 2: Aanvraag indienen
Heb je een vergunning nodig? Dien de aanvraag in via hetzelfde loket. Je hebt nodig:
- Situatietekening (plattegrond van het perceel met de locatie van de schuur)
- Bouwtekening (voor-, zij- en achtaanzicht, plattegrond)
- Afmetingen en materialen
Stap 3: Wachttijd
De gemeente heeft 8 weken de tijd om een beslissing te nemen (bij complexe gevallen 26 weken). Begin dus op tijd als je dit voorjaar nog wil bouwen.
Kosten vergunning:
Gemeenten rekenen leges voor een omgevingsvergunning. Afhankelijk van de gemeente en het bouwwerk: reken op €150 tot €500 voor een eenvoudige tuinschuur.
Wat Gebeurt Er Als Je Zonder Vergunning Bouwt (En Dat Niet Mocht)?
Bouwen zonder benodigde vergunning heet illegale bouw. De gemeente kan dan:
- Een last onder dwangsom opleggen: je krijgt een deadline om het bouwwerk te legaliseren of te slopen, anders betaal je een boete (vaak €500-€5.000 per overtreding)
- Bestuursdwang toepassen: de gemeente sloopt het bouwwerk op jouw kosten
- Bij verkoop van je huis kan het leiden tot problemen bij de overdracht — een koper of notaris signaleert het
De kans dat de gemeente het opmerkt hangt af van je situatie, maar buren die klagen of een luchtfoto van Google Maps kunnen voldoende zijn.
Niet de moeite waard. Even checken kost je tien minuten.
Snelle Checklist: Mag Ik Vergunningsvrij Bouwen?
Doorloop deze vragen. Antwoord je op alles “ja”? Dan bouw je waarschijnlijk vergunningsvrij.
- [ ] Staat de schuur in het achtererfgebied (achter de achtergevel)?
- [ ] Is de schuur maximaal 15 m² bruto vloeroppervlakte?
- [ ] Is de hoogte maximaal 3 meter (of 2,5m bij minder dan 1m van de perceelgrens)?
- [ ] Woon je niet in een beschermd stads- of dorpsgezicht?
- [ ] Heb je het bestemmingsplan gecheckt via het Omgevingsloket?
- [ ] Overschrijdt het totaal aan bijgebouwen niet de helft van het achtererfgebied?
Twijfel je op één punt? Bel je gemeente. Ze zijn hier over het algemeen heel behulpzaam.
Veelgestelde Vragen Over Schuur Vergunning
Moet ik mijn buren informeren als ik een schuur bouw?
Juridisch gezien hoef je dat niet bij vergunningsvrij bouwen. Maar het is een goed idee — zeker als de schuur dicht bij de perceelgrens staat. Voorkomt gedoe achteraf.
Kan ik een vergunning aanvragen voor een schuur van 20 m²?
Ja. Een vergunning is geen garantie op afwijzing. In de meeste gewone woonwijken wordt een schuur van 20 m² gewoon vergund, zolang het bestemmingsplan het toestaat.
Mag ik een schuur bouwen op de perceelgrens?
Technisch gezien mag een bijgebouw op de perceelgrens staan, maar dan geldt de lagere maximumhoogte (2,5 meter voor een plat dak). Overleg ook even met je buur — dat scheelt later discussie.
Geldt de 15 m² regel per bijgebouw of in totaal?
Per bijgebouw, maar sommige gemeenten hanteren aanvullende regels over het totaal. Check je bestemmingsplan voor de zekerheid.
Ik bouw een schuur van precies 15 m². Moet ik nog iets doen?
Nee, mits je aan alle andere voorwaarden voldoet. 15 m² valt net binnen de vergunningsvrije grens. Wel slim om het even vast te leggen voor je eigen administratie.
Telt een overkapping ook mee voor de 15 m²?
Ja. Alle bijgebouwen op het achtererfgebied tellen mee — ook carports, overkappingen en tuinhuisjes.
Conclusie: Even Checken Bespaart Je Veel Gedoe
De regels zijn niet ingewikkeld, maar ze zijn wél specifiek. Negen van de tien tuinschuren tot 15 m² in een gewone woonwijk zijn vergunningsvrij. Maar die tiende is het niet — en dat wil je van tevoren weten.
Tien minuten op het Omgevingsloket, of één telefoontje naar je gemeente. Meer is het niet.
En als de vergunning rond is — of als je vergunningsvrij kunt bouwen — heb je nog één ding nodig: een goed plan. Een complete bouwtekening met materiaallijst en zaaglijst zodat je weet wat je koopt, hoe je zaagt, en in welke volgorde je bouwt.
Doe jezelf een plezier.
Klaar om te beginnen? In het 10.000 Bouwtekeningen Pakket vind je tientallen complete schuurplannen in alle maten — elk met handleiding, materiaallijst en zaaglijst. Eenmalig. Levenslang toegang.
Interne links naar dit artikel:
- Vanuit schuur-bouwen.md → Stap 1: “Alles over vergunningen voor bijgebouwen lees je hier”
- Vanuit schuur-bouwen-kosten.md → “Vergeet ook de vergunningskosten niet mee te rekenen”
Interne links vanuit dit artikel:
