Wat is aanzetten?

Aanzetten is het aanbrengen van de eerste laag pleister of mortel op een muur of wand. Deze eerste laag, ook wel de aanzetlaag of raaplaag genoemd, vormt de basis waarop de afwerklaag wordt aangebracht. Daarnaast wordt de term “aanzetten” gebruikt voor het begin van het uithardingsproces van mortel of cement — het moment waarop het mengsel begint af te binden.

Aanzetten als pleistertechniek

Bij het stukadoren is de aanzetlaag de onderste laag die direct op het metselwerk of beton wordt aangebracht. Deze laag heeft twee functies:

1. Hechting creëren — De ruwe aanzetlaag zorgt ervoor dat de volgende lagen pleister goed vasthechten aan de ondergrond

2. Oneffenheden opvullen — Onregelmatigheden in het metselwerk worden met de eerste laag gladgetrokken

Werkwijze

  • Maak de ondergrond vochtig (droge stenen zuigen het water uit de mortel)
  • Breng de mortel aan met een pleisterspaan of troffel
  • Werk de laag ruw af — een gladde eerste laag geeft minder hechting voor de volgende laag
  • Laat de aanzetlaag uitharden voordat je de afwerklaag aanbrengt (minimaal 24 uur)

Dikte

De aanzetlaag is doorgaans 8 tot 12 mm dik, afhankelijk van de oneffenheden in de ondergrond. Op een vlak betonoppervlak kan een dunnere laag volstaan; op ruw metselwerk is een dikkere laag nod

Aanzetlaag in cijfers8-12 mmGebruikelijke dikte van de aanzetlaag24 uurMinimale uithardingstijd voor deafwerklaag1-2 uurVerwerkingstijd van aangemengde mortel
De belangrijkste maten en tijden bij het aanzetten van pleister of mortel.

ig.

Aanzetten als uithardingsproces

Wanneer mortel of beton “aanzet”, begint het bindmiddel (cement) te reageren met water. Dit chemische proces heet hydratatie. Na het aanzetten is de mortel niet meer verwerkbaar. Aangemengde mortel moet daarom binnen 1 tot 2 uur verwerkt worden.

Factoren die het aanzetten beïnvloeden:

  • Temperatuur — Warmte versnelt het proces, kou vertraagt het
  • Watergehalte — Te veel water vertraagt het aanzetten en vermindert de sterkte
  • Type cement — Snelcement zet binnen minuten aan, standaard portlandcement binnen enkele uren

Gerelateerde termen

  • Mortel
  • Specie
  • Metselen
  • Stukadoren
  • Voeg
  • Beton

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.