Wat is aquathermie?

Aquathermie is een duurzame energietechniek waarbij warmte of koude wordt gewonnen uit water — oppervlaktewater (TEO), afvalwater (TEA) of drinkwater (TED). Het water dient als bron voor een warmtepomp, die de gewonnen energie opwaardeert tot bruikbare warmte voor verwarming van gebouwen of hele woonwijken.

De drie vormen van aquathermie

TEO — Thermische Energie uit Oppervlaktewater

Warmte wordt onttrokken aan rivieren, meren, kanalen of plassen. In de zomer kan het oppervlaktewater ook koude leveren. TEO is de meest toegepaste vorm en geschikt voor grootschalige warmtenetten.

TEA — Thermische Energie uit Afvalwater

Warmte wordt teruggewonnen uit rioolwater, dat zelfs in de winter een temperatuur van 10-15°C heeft. De warmte wordt via een warmtewisselaar in het riool of bij de rioolwaterzuivering onttrokken.

TED — Thermische Energie uit Drinkwater

Warmte wordt onttrokken aan het drinkwaterleidingnet. Dit is de minst gangbare vorm, omdat het drinkwater niet te veel mag afkoelen in verband met de waterkwaliteit (Legionellapreventie).

Hoe werkt het?

Het basisprincipe is bij alle drie vormen hetzelfde:

  1. Onttrekking — water wordt via een inlaat of warmtewisselaar langs een warmtewisselaar geleid
  2. Warmtepomp — een warmtepomp haalt de thermische energie uit het water en waardeert deze op naar 40-70°C
  3. Distributie — de warmte wordt via een warmtenet naar woningen of gebouwen getransporteerd
  4. Terugleiding — het afgekoelde water wordt teruggeleid naar de bron

Toepassing in de bouw

Aquathermie past in de Nederlandse energietransitie als alternatief voor aardgas:

  • Nieuwbouwwijken — collectieve warmtenetten gevoed door TEO of TEA
  • Bestaande bouw — aansluiting op een warmtenet bij renovatie van woonwijken
  • Utiliteitsgebouwen — kantoren en scholen nabij open water

Nederland heeft als waterrijk land veel potentie voor aquathermie. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving kan aquathermie voorzien in circa 40% van de warmtevraag van de gebouwde omgeving.

Aquathermie in cijfers10-15°CTemperatuur van rioolwater, zelfs inde winter40-70°CTemperatuur waarnaar de warmtepomp deenergie opwaardeert40%Deel van de warmtevraag van degebouwde omgeving dat aquathermie kanleveren
De belangrijkste temperaturen en het potentieel van aquathermie in Nederland.

Gerelateerde termen

  • Warmtepomp
  • Warmtenet
  • Energietransitie
  • Duurzaam bouwen