Wat is baarhuisje?

Een baarhuisje is een klein gebouw op een begraafplaats dat werd gebruikt voor de tijdelijke opbaring van overledenen voorafgaand aan de begrafenis. Het is een kenmerkend element van de Nederlandse funeraire architectuur.

Toepassing

Baarhuisjes werden vanaf de achttiende en negentiende eeuw op begraafplaatsen gebouwd als praktische en hygiënische oplossing. In een tijd zonder koeling was het noodzakelijk om overledenen op een koele, afgesloten plek te bewaren tot het moment van de begrafenis. Het baarhuisje bood deze functie en beschermde het lichaam tevens tegen weersinvloeden en dieren.

Bouwkundig gezien zijn baarhuisjes doorgaans eenvoudige, kleine constructies van baksteen of natuursteen, vaak voorzien van een zadeldak of schilddak. De muren zijn relatief dik om een koele binnentemperatuur te handhaven. Kenmerkend zijn de smalle ventilatieopeningen of tralieramen die voor luchtcirculatie zorgen zonder direct zonlicht toe te laten. De vloer is meestal van natuursteen of plavuizen.

Veel baarhuisjes beschikken over een enkele ruimte met een stenen of houten baar (draagbaar) waarop de kist werd geplaatst. Sommige grotere exemplaren hebben een aparte ruimte voor de opslag van begraafplaatsgereedschap. De deur is vaak voorzien van zwaar hang- en sluitwerk.

Tegenwoordig hebben de meeste baarhuisjes hun oorspronkelijke functie verloren door de komst van moderne rouwcentra en koelfaciliteiten. Veel exemplaren zijn echter bewaard gebleven als rijksmonument of gemeentelijk monument en worden gerestaureerd als onderdeel van het cultureel erfgoed. Bij restauratie is aandacht voor authentieke materialen en technieken van groot belang.

Gerelateerde termen

• Lijkenhuisje
• Funeraire architectuur
• Begraafplaatsarchitectuur
• Baar (draagbaar)
• Rijksmonument
• Zadeldak

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.