Wat is bakeliet?
Bakeliet is een van de vroegste volledig synthetische kunststoffen, gemaakt van fenol-formaldehydehars. Het werd in 1907 uitgevonden door de Belgisch-Amerikaanse chemicus Leo Baekeland en vond brede toepassing in de bouw, met name voor elektrische onderdelen, deurknoppen en schakelmateriaal.
Toepassing
Bakeliet was revolutionair vanwege zijn uitstekende elektrisch isolerende eigenschappen, hittebestendigheid en mechanische sterkte. In de bouw werd het materiaal vanaf de jaren twintig van de twintigste eeuw op grote schaal toegepast. De meest voorkomende toepassingen zijn schakelaars, stopcontacten, verdeeldozen en zekeringhouders. Door de hoge isolatiewaarde was bakeliet bij uitstek geschikt voor elektrische installaties.
Daarnaast werd bakeliet veelvuldig gebruikt voor deurknoppen, deurgrepen, sleutelrozetten en raamkrukken. Het materiaal is herkenbaar aan zijn donkerbruine of zwarte kleur en de kenmerkende warme uitstraling bij aanraking. Bakeliet heeft een karakteristieke geur wanneer het wordt verwarmd of bewerkt.
Bij de restauratie van historische panden speelt bakeliet een belangrijke rol. Originele bakelieten schakelaars en deurknoppen worden door monumentenzorg vaak als waardevol beschouwd. Het materiaal is niet meer gangbaar in nieuwbouw, maar er bestaan gespecialiseerde leveranciers die reproductie-onderdelen vervaardigen voor restauratieprojecten.
Een aandachtspunt bij bakeliet is de broosheid na langdurige blootstelling aan UV-licht. Oude bakelieten onderdelen kunnen barsten of afbrokkelen. Bij elektrische installaties met bakelieten componenten is het raadzaam de staat van het materiaal regelmatig te controleren, aangezien verouderd bakeliet de veiligheid van de installatie kan beïnvloeden.
Gerelateerde termen
- Fenol-formaldehydehars
- Schakelaars
- Elektrische installatie
- Isolatiemateriaal
- Deurbeslag
- Monumentenrestauratie
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
