Wat is bakhuis?

Een bakhuis is een historisch bijgebouw dat specifiek werd gebouwd om brood en ander gebak te bakken. Het bakhuis stond bewust apart van de hoofdboerderij, voornamelijk vanwege het brandgevaar dat de bakoven met zich meebracht.

Toepassing

Het bakhuis was eeuwenlang een essentieel onderdeel van het agrarische erf. De kern van het gebouw is de gemetselde bakoven, doorgaans een koepelvormige constructie van vuurvaste baksteen. De oven werd gestookt met hout, waarna het brooddeeg in de hete ovenruimte werd geschoven nadat het vuur was gedoofd of naar achteren was geduwd.

Bouwkundig gezien is een bakhuis relatief eenvoudig van opzet. De muren zijn van baksteen of vakwerk, met een relatief zware fundering onder de bakoven vanwege het gewicht van de stenen constructie. Het dak is vaak een zadeldak met dakpannen. Kenmerkend is de schoorsteen of rookafvoer boven de oven. De vloer rond de oven is van onbrandbaar materiaal zoals plavuizen of gebakken tegels.

De plaatsing apart van het woonhuis was een bewuste brandpreventiemaatregel. Vonken en hitte van de bakoven vormden een reëel gevaar voor de met riet of stro gedekte boerderijen. Door het bakhuis op enige afstand te plaatsen, werd het risico op een boerderijbrand aanzienlijk verkleind.

Tegenwoordig zijn veel bakhuizen verdwenen of in verval geraakt. De overgebleven exemplaren worden steeds vaker gerestaureerd en herbestemd, bijvoorbeeld als hobbyruimte, atelier of gastenverblijf. Bij restauratie is het behoud van de oorspronkelijke bakoven en schoorsteen een belangrijk aandachtspunt. Sommige bakhuizen zijn erkend als rijksmonument of gemeentelijk monument.

Gerelateerde termen

• Bakoven
• Bijgebouw
• Boerenerf
• Vuurvaste baksteen
• Vakwerkbouw
• Schouw
• Erfgoed

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.