Wat is biljoen?

Biljoen (of biljoenpaal) is in de bouw een korte, zware houten paal die als tijdelijke ondersteuning dient bij funderingswerk of bekistingen. Biljoenen worden gebruikt om constructies te stutten en op hoogte te houden totdat het beton is uitgehard of de definitieve constructie de belasting kan dragen.

Functie van een biljoen

Een biljoen is in feite een verticale stempel: een kort, stevig stuk hout dat een tijdelijke dragende functie vervult. De paal wordt geplaatst onder balken, bekistingspanelen of vloerconstructies om het gewicht van vers gestort beton of andere belastingen op te vangen.

• Tijdelijke ondersteuning — biljoenen dragen de last totdat het beton voldoende sterkte heeft bereikt
• Hoogtebepaling — door de lengte van de biljoen nauwkeurig te kiezen, wordt de gewenste hoogte van de constructie ingesteld
• Lastverdeling — in combinatie met een poer of plank aan de onderzijde wordt de belasting verdeeld over de ondergrond

Toepassing

Biljoenen worden op verschillende manieren in het bouwproces ingezet:

• Bekistingen — bij het storten van betonvloeren en -balken ondersteunen biljoenen de bekisting van onderaf
• Funderingswerk — tijdens het bouwen van funderingen worden biljoenen gebruikt als tijdelijke steunpunten
• Renovatie en verbouwing — bij het vervangen van draagbalken of muren fungeren biljoenen als tijdelijke stempels
• Hulpconstructies — in combinatie met liggers en gordingen vormen biljoenen een tijdelijk ondersteuningsframe

Verschil met een stempel

Hoewel de termen soms door elkaar worden gebruikt, is een biljoen traditioneel een houten paal, terwijl een stempel ook van staal kan zijn. Moderne bouwplaatsen gebruiken vaak verstelbare stalen stempels die in hoogte regelbaar zijn. De houten biljoen komt nog steeds voor bij kleinschalig werk en in de traditionele bouw.

Aandachtspunten

1. Draagkracht — controleer of de biljoen de verwachte belasting aankan; gebruik voldoende dikke palen
2. Ondergrond — plaats de biljoen altijd op een stabiele, vlakke ondergrond of verdeel de last met een plank
3. Verticaal plaatsen — een biljoen moet loodrecht staan om knikbelasting te voorkomen

Gerelateerde termen

• Fundering
• Bekisting
• Stempel
• Poer
• Paal

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.