Bindmiddel is een stof die andere materialen aan elkaar bindt en daarmee een samenhangend geheel vormt. In de bouw zijn cement, kalk en gips de belangrijkste bindmiddelen. Ze worden gebruikt in mortel, beton en pleisterwerk om losse bestanddelen zoals zand, grind en stenen met elkaar te verbinden.
Hoe werkt een bindmiddel?
Een bindmiddel reageert met water (hydraulisch) of met lucht (niet-hydraulisch) en vormt daarbij kristallen die de omringende materialen aan elkaar kitten. Dit proces wordt uitharding of verharding genoemd.
- Hydraulische bindmiddelen — verharden door een chemische reactie met water (hydratatie). Cement is het bekendste voorbeeld. Deze bindmiddelen harden ook onder water uit.
- Niet-hydraulische bindmiddelen — verharden door contact met kooldioxide in de lucht (carbonatatie). Luchtkalk is hiervan het belangrijkste voorbeeld.
Soorten bindmiddelen in de bouw
De meest gebruikte bindmiddelen zijn:
- Cement — het meest toegepaste bindmiddel, basis van beton en cementmortel. Wordt gemaakt door het branden en malen van kalksteen en klei.
- Kalk — onderscheid tussen luchtkalk (voor binnenwerk en restauratie) en hydraulische kalk (voor buitenwerk). Kalkmortel is flexibeler dan cementmortel.
- Gips — wordt vooral gebruikt voor binnenwanden, plafonds en stucwerk. Gips hardt snel uit maar is niet waterbestendig.
- Tras — een vulkanisch bindmiddel dat in combinatie met kalk wordt gebruikt, vooral bij vochtbelast metselwerk en restauratie.
Bindmiddel in mortel en beton
In mortel en beton is het bindmiddel de lijm die alles samenhoudt:
- Mortel — mengsel van bindmiddel (cement of kalk), zand en water, gebruikt om stenen te verbinden
- Beton — mengsel van bindmiddel (cement), zand, grind en water, gebruikt als constructiemateriaal
- Specie — algemene term voor een vers mengsel van bindmiddel, toeslagmateriaal en water
De hoeveelheid bindmiddel ten opzichte van de andere bestanddelen bepaalt in grote mate de sterkte, verwerktijd en duurzaamheid van het eindproduct. Te weinig bindmiddel leidt tot een zwak product, te veel kan krimpscheuren veroorzaken.
Gerelateerde termen
- Cement
- Kalk
- Mortel
- Beton
- Specie
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
