Bliksembeveiliging is een installatiesysteem dat de elektrische lading van een blikseminslag veilig via geleiders naar de aarde afvoert, zodat het gebouw en de gebruikers beschermd zijn tegen brand, explosie en schade aan elektrische installaties.
Werking en toepassing
Een bliksembeveiligingssysteem, ook wel bliksemafleider of bliksembeveiliging-installatie genoemd, bestaat uit drie hoofdonderdelen: de opvanginrichting, de afleidingsinstallatie en het aardingssysteem. De opvanginrichting bevindt zich op het hoogste punt van het gebouw en vangt de blikseminslag op. Via metalen geleiders, de zogenaamde afvoerleidingen, wordt de elektrische stroom langs de gevel naar beneden geleid. Onderaan het gebouw is het systeem verbonden met een aardingselektrode die de stroom veilig in de grond afvoert.
De opvanginrichting kan bestaan uit een of meerdere bliksemstaven die boven het dak uitsteken, of uit een netwerk van koperen of aluminium geleiders dat over het dakoppervlak is gespannen. Bij grote gebouwen met een plat dak wordt vaak gekozen voor een maasnet volgens de methode van Faraday, waarbij geleiders in een rasterpatroon over het dak liggen. Bij gebouwen met een schuin dak worden bliksemstaven op de nok geplaatst.
De afvoerleidingen lopen aan de buitenzijde van het gebouw van het dak naar de grond. Ze worden op vaste afstanden van elkaar geplaatst, afhankelijk van de beveiligingsklasse van het gebouw. Hoe hoger de klasse, hoe meer afvoerleidingen er nodig zijn en hoe fijner het maasnet op het dak. Ziekenhuizen, scholen en gebouwen met explosiegevaar krijgen de hoogste beveiligingsklasse.
In Nederland is bliksembeveiliging niet voor alle gebouwen verplicht, maar wordt aan de hand van een risicoanalyse bepaald of een installatie noodzakelijk is. Factoren die meespelen zijn de hoogte van het gebouw, de ligging, het dakmateriaal en de inhoud van het pand. Voor gebouwen hoger dan twintig meter en voor panden met brandgevaarlijke opslag is bliksembeveiliging vrijwel altijd vereist.
Naast de uitwendige beveiliging wordt bij moderne systemen ook inwendige bliksembeveiliging toegepast. Dit omvat overspanningsbeveiligingen in het elektriciteitsnetwerk van het gebouw, die voorkomen dat de inductiestroom van een blikseminslag gevoelige apparatuur beschadigt.
Gerelateerde termen
- Dak
- Gevel
- Fundering
- Metselwerk
- Constructie
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
