Wat is een Boheems gewelf?

# Wat is een Boheems gewelf?

**Een Boheems gewelf is een type gewelfconstructie met een ondiepe, koepelvormige welving die wordt gedragen door vier muren of bogen op een vierkante of rechthoekige plattegrond. Het onderscheidt zich van een volledige koepel doordat de welving relatief vlak is, waardoor het geschikt is voor lagere ruimten.**

## Constructie en vorm

Het Boheems gewelf heeft een aantal kenmerkende constructieve eigenschappen:

– De welving is een segment van een bol, maar dan sterk afgevlakt (ondiepe koepel)
– Het gewelf rust op vier dragende muren of bogen aan de randen van de ruimte
– De overgang van de rechte muren naar de gebogen gewelfvlakken verloopt vloeiend
– Er zijn geen ribben of graten nodig, wat de constructie relatief eenvoudig maakt
– De pijlhoogte (de hoogte van de welving) is gering in verhouding tot de overspanning

## Verschil met andere gewelven

| Type | Kenmerk |
|——|———|
| **Boheems gewelf** | Ondiepe koepelvorm op vierkante plattegrond |
| **Tongewelf** | Halfronde boog in een richting, als een tunnel |
| **Kruisgewelf** | Twee tongewelven die elkaar kruisen |
| **Koepelgewelf** | Volledig halfronde koepel op cirkelvormige basis |

## Toepassing

Het Boheems gewelf werd veel toegepast in de Barok- en Renaissance-architectuur in Midden-Europa, met name in Bohemen (het huidige Tsjechie), waaraan het zijn naam dankt. In Nederland is het terug te vinden in kerken, kelders en monumentale gebouwen uit de 17e en 18e eeuw. Bij restauratie van historische panden wordt het Boheems gewelf in stand gehouden of gereconstrueerd met traditionele metseltechnieken. In moderne architectuur wordt het principe soms toegepast in betonconstructies als esthetisch element.

## Gerelateerde termen

– Tongewelf
– Kruisgewelf
– Koepel
– Draagconstructie

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze [kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl](https://fredsbouwtekeningen.nl).