Een briefpaneel is een paneel in een paneeldeur met een afgeschuinde of geprofileerde rand, ook wel spiegelpaneel genoemd. Het paneel valt op doordat het midden dikker is dan de randen, die schuin aflopen naar de groef (sponning) in het raamwerk van de deur. Dit geeft de deur een karakteristiek driedimensionaal uiterlijk.
Constructie
Een briefpaneel is opgebouwd volgens een specifiek principe:
- Het middenveld (spiegel) — het vlakke, verhoogde centrale deel van het paneel
- De afschuining (frijslag) — de schuine overgang van het dikke middenveld naar de dunne rand
- De rand (veer) — het dunne gedeelte dat in de groef van het raamwerk valt
- Het raamwerk — de stijlen en dorpels van de deur waarin het paneel is geplaatst
Het paneel zit los in het raamwerk en wordt niet verlijmd. Dit is essentieel omdat hout werkt (krimpt en uitzet) bij wisselende temperatuur en luchtvochtigheid. De losse constructie voorkomt scheurvorming.
Soorten briefpanelen
Er bestaan verschillende varianten:
- Enkel briefpaneel — afschuining aan een zijde, de andere zijde is vlak
- Dubbel briefpaneel — afschuining aan beide zijden, het dikst in het midden
- Geprofileerd briefpaneel — de afschuining is voorzien van een sierlijst of profiel
- Vlak paneel — zonder afschuining, een eenvoudiger alternatief dat strikt genomen geen briefpaneel is
Toepassing
Briefpanelen komen voor in paneeldeuren, zowel binnendeuren als buitendeuren. Ze zijn kenmerkend voor klassieke en traditionele bouwstijlen, van 17e-eeuwse grachtenpanden tot jaren-30 woningen. In de restauratiebouw worden briefpanelen nauwkeurig nagemaakt om het originele karakter van een deur te behouden. Bij nieuwbouw in traditionele stijl worden ze eveneens toegepast. Moderne varianten worden machinaal gefreesd, terwijl ambachtelijke uitvoeringen met de hand worden geschaafd en geprofileerd.
Gerelateerde termen
- Paneeldeur
- Sponning
- Frijslag
- Deurstijl
- Dorpel
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
