Een ciborium is een vrijstaande, op zuilen rustende overkapping (baldakijn) boven een altaar, doopvont of graf in een kerk. Het markeert een heilige plek en is een veelvoorkomend element in de vroegchristelijke, romaanse en barokke kerkarchitectuur.
Inhoudsopgave
Kenmerken
Een ciborium is herkenbaar aan:
- Vier zuilen — meestal van marmer of steen, die de overkapping dragen
- Koepel of tentdak — de bovenzijde is afgewerkt als koepeltje, piramide of zadeldak
- Centrale positie — het staat boven het altaar in het koor van de kerk
- Rijke decoratie — vaak versierd met mozaïeken, reliëfs of vergulding
Toepassing
Ciboria komen voor in:
- Vroegchristelijke basilieken — zoals de Sint-Pieter in Rome
- Romaanse kerken — als markering van het hoofdaltaar
- Barokke kerken — Bernini’s beroemde baldakijn in de Sint-Pieter (1633)
- Gotische kerken — minder gebruikelijk, maar soms aanwezig bij doopvonten
Verschil met baldakijn
De termen ciborium en baldakijn worden vaak door elkaar gebruikt. Strikt genomen:
- Ciborium — een stenen of marmeren constructie op zuilen
- Baldakijn — oorspronkelijk een stoffen overkapping, later ook toegepast op monumentale constructies
Gerelateerde termen
- Baldakijn
- Altaar
- Zuil
- Basiliek
- Koepel
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
