Collaps (of collapse) is het plotseling bezwijken of instorten van een constructie of een deel daarvan.
Oorzaken van collaps
Een constructieve collaps ontstaat wanneer de belasting op een constructie de draagcapaciteit overschrijdt. Mogelijke oorzaken zijn:
- Overbelasting: meer gewicht of kracht dan waarvoor de constructie is berekend.
- Materiaalvermoeiing: herhaalde belasting die scheuren veroorzaakt in staal of beton.
- Funderingsproblemen: ongelijkmatige zetting of ondermijning van de fundering.
- Ontwerpfouten: onvoldoende wapening, verkeerde krachtsafdracht of ontbrekende stabiliteitsvoorzieningen.
- Uitvoeringsfouten: afwijkingen van het ontwerp tijdens de bouw.
- Achterstallig onderhoud: corrosie van staal, betonrot of houtaantasting.
Progressieve collaps
Bij progressieve collaps leidt het bezwijken van een enkel constructiedeel tot een kettingreactie waarbij aangrenzende delen ook falen. Het Eurocode-stelsel (NEN-EN 1991) schrijft voor dat gebouwen zo ontworpen moeten worden dat lokaal bezwijken niet tot algehele instorting leidt (robustheidseisen).
Voorkomen van collaps
Constructieve veiligheid wordt geborgd door veiligheidsfactoren in de berekening, regelmatige inspecties, en het volgen van de Eurocodes. Bij bestaande bouw worden herbeoordelingen uitgevoerd wanneer het gebruik verandert.
Toepassing
Het begrip collaps is relevant bij het ontwerp van draagconstructies, sloopwerkzaamheden, en bij forensisch onderzoek na calamiteiten. Constructeurs berekenen de bezwijklast om te garanderen dat de gebruikslast hier ruim onder blijft.
Gerelateerde termen
- Constructie
- Fundering
- Staal
- Wapening
- Spant
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
