De composietorde is een klassieke bouworde die elementen combineert van de Ionische en de Korinthische orde, met een kapiteel dat zowel voluten als acanthusbladeren bevat.
Oorsprong en kenmerken
De composietorde is een Romeinse toevoeging aan de Griekse bouworden. De Romeinen ontwikkelden deze orde als de meest decoratieve van alle vijf klassieke orden (Dorisch, Ionisch, Korinthisch, Toscaans en Composiet).
Het meest kenmerkende element is het kapiteel, dat de voluten (krullen) van de Ionische orde combineert met de weelderige acanthusbladeren van de Korinthische orde. De voluten zijn bij de composietorde groter en prominenter dan bij de Korinthische variant.
Verhoudingen
- De zuil heeft doorgaans een hoogte van tien maal de diameter
- De schacht is gecanneleerd (met verticale groeven)
- Het entablement (bovendeel) is rijk versierd met lijstwerk en ornamenten
- De basis lijkt op die van de Korinthische orde
Historische voorbeelden
Bekende bouwwerken met composiete zuilen zijn:
- De Boog van Titus in Rome
- Het Colosseum (bovenste verdieping)
- Talrijke Renaissance- en barokgebouwen in Europa
- Neoklassieke overheidsgebouwen uit de 18e en 19e eeuw
Toepassing
In de hedendaagse bouw wordt de composietorde vooral toegepast bij restauraties van monumentale panden en bij representatieve nieuwbouw in klassieke stijl. Kennis van de bouworden is essentieel voor architecten en aannemers die werken aan rijksmonumenten en beschermde stadsgezichten.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
