Wat is coulissenbouw?

Wat is coulissenbouw?

Coulissenbouw is een stedenbouwkundige opzet waarbij gebouwen als losse schermen (coulissen) naast of achter elkaar zijn geplaatst, zonder een duidelijk omsloten straat- of pleinprofiel te vormen. De term verwijst naar de theatercoulissen die naast het toneel staan. Coulissenbouw wordt vaak gezien als een kenmerk van naoorlogse wijken.

Kenmerken

Coulissenbouw onderscheidt zich van traditionele stedenbouw:

  • Vrijstaande bouwblokken — gebouwen staan los in de ruimte, niet aan een straatwand
  • Geen gesloten straatprofiel — de ruimte tussen gebouwen is open en ongedefinieerd
  • Herhaling — identieke woonblokken in een repeterend patroon
  • Oriëntatie op de zon — gebouwen staan vaak noord-zuid voor optimale belichting
  • Groen tussenruimtes — veel openbaar groen, maar vaak weinig gedefinieerde buitenruimtes

Toepassing

Coulissenbouw komt voor in diverse perioden van de woningbouw:

  • Naoorlogse wijken — de stempelbouw uit de jaren ’50 tot ’70 is typische coulissenbouw
  • Vinex-wijken — sommige Vinex-locaties vertonen kenmerken van coulissenbouw
  • Nieuwe Bouwen — de ideeën van licht, lucht en ruimte leidden tot coulissenachtige verkavelingen
  • Stadsvernieuwing — bij herontwikkeling van oude wijken werd soms coulissenbouw toegepast

Kritiek

Coulissenbouw wordt vaak bekritiseerd vanwege het gebrek aan ruimtelijke samenhang, anonieme buitenruimtes en een onpersoonlijk straatbeeld. De reactie hierop leidde tot hernieuwde interesse in gesloten bouwblokken en traditionele straatprofielen.

Gerelateerde termen

  • Stedenbouw
  • Bouwblok
  • Rooilijn
  • Bestemmingsplan
  • Skeletbouw

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.