Wat is crazy vaults?

Crazy vaults (ook wel ‘gek gewelf’ of ‘crazy ribbing’ genoemd) is een laat-gotisch gewelftype waarbij de ribben in een schijnbaar willekeurig, onregelmatig patroon over het gewelfvlak lopen. In tegenstelling tot het geordende patroon van kruis- en stergewelven, lijken de ribben bij crazy vaults geen logisch geometrisch systeem te volgen.

Kenmerken

Crazy vaults onderscheiden zich door:

• Onregelmatig ribpatroon — de ribben vormen geen herhalend geometrisch patroon
• Asymmetrie — het gewelfveld is bewust asymmetrisch opgezet
• Decoratief karakter — de ribben hebben vooral een visuele functie, niet altijd een constructieve
• Complexe ambacht — het aanleggen van crazy vaults vereiste uitzonderlijk vakmanschap

Toepassing

Crazy vaults komen uitsluitend voor in de laatgotische architectuur:

• Engelse gotiek — met name in de Perpendicular-stijl (15e en 16e eeuw) komen crazy vaults voor
• Kerkgebouwen — in kooromgangen, zijkapellen en kloostergangen
• Duitse en Oost-Europese gotiek — in kerken in Bohemen en Saksen zijn vergelijkbare vrije ribpatronen te vinden
• Burchtkapellen — kleinere ruimten leenden zich voor experimentele gewelfvormen

Relatie met andere gewelven

Crazy vaults kunnen worden gezien als de uiterste ontwikkeling van het decoratieve ribgewelf. Waar stergewelven en netgewelven nog een herkenbaar patroon hebben, laten crazy vaults alle regelmaat los. Het is het ultieme vertoon van het vakmanschap van de gotische steenhouwer.

Gerelateerde termen

• Gewelf
• Gewelfrib
• Kruisgewelf
• Stergewelf
• Netgewelf

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.