Het crepidoma is het getrapte stenen platform dat de basis vormt van een klassieke Griekse tempel. Het bestaat uit een reeks brede treden die rondom het hele gebouw lopen en het tempelgebouw letterlijk verheffen boven het omringende terrein.
Toepassing
Het crepidoma is een essentieel onderdeel van de klassieke Griekse tempelarchitectuur. Het platform bestaat doorgaans uit drie treden, hoewel dit aantal kan variëren. De onderste trede wordt de euthynteria genoemd — dit is het funderingsniveau dat deels in de grond is verwerkt. De treden daarboven vormen de stereobaat, en de bovenste trede waarop de zuilen direct rusten, heet de stylobaat.
De functie van het crepidoma was zowel constructief als esthetisch. Constructief gezien zorgde het getrapte platform voor een stabiele, waterpas fundering op het vaak oneffen terrein. De massieve stenen treden verdeelden het gewicht van de tempel gelijkmatig over de ondergrond. Esthetisch gezien gaf het crepidoma de tempel een verheven, monumentaal karakter. Het gebouw werd letterlijk op een voetstuk geplaatst, wat de sacrale betekenis benadrukte.
Bij beroemde tempels zoals het Parthenon in Athene is het crepidoma nog goed zichtbaar. De bouwers pasten soms subtiele curvatuur toe in de stylobaat — een lichte bolling die optische correcties aanbracht zodat het platform vanuit de verte perfect horizontaal leek.
In de Romeinse architectuur werd het crepidoma vaak vervangen door een podium met een trap aan de voorzijde, in tegenstelling tot de rondomlopende treden bij Griekse tempels. Het concept van een verhoogd platform als basis voor belangrijke gebouwen is door de hele architectuurgeschiedenis terug te vinden, van klassieke tempels tot neoklassieke overheidsgebouwen.
Gerelateerde termen
- zuil
- kolom
- orde
- curvatuur
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
