Cultuurhistorische waarde is de betekenis die een gebouw, bouwwerk of gebied heeft vanwege zijn historische, architectonische, stedenbouwkundige of maatschappelijke kenmerken. Een object met cultuurhistorische waarde vertelt een verhaal over het verleden en draagt bij aan de identiteit van een plek.
Toepassing
Cultuurhistorische waarde speelt een belangrijke rol in de Nederlandse bouw- en ruimtelijke ordeningspraktijk. Bij het aanvragen van een omgevingsvergunning voor verbouwing of sloop wordt getoetst of het betreffende gebouw cultuurhistorische waarde bezit. Als dat het geval is, gelden er aanvullende eisen en beperkingen.
De waardebepaling vindt plaats aan de hand van verschillende criteria. De architectuurhistorische waarde beoordeelt of een gebouw een goed voorbeeld is van een bepaalde bouwstijl of het werk van een belangrijke architect. De stedenbouwkundige waarde bekijkt of het gebouw bijdraagt aan de samenhang van een straat of wijk. De sociaalhistorische waarde gaat over de betekenis van het gebouw voor de lokale gemeenschap of de geschiedenis.
Gebouwen met een hoge cultuurhistorische waarde kunnen de status van rijksmonument of gemeentelijk monument krijgen. Dit biedt wettelijke bescherming maar brengt ook verplichtingen met zich mee. Eigenaren van monumenten moeten bij verbouwingen rekening houden met het behoud van waardevolle elementen en hebben soms recht op subsidies voor onderhoud en restauratie.
In bestemmingsplannen en de Omgevingswet worden cultuurhistorische waarden vastgelegd via cultuurhistorische waardenkaarten. Gemeenten gebruiken deze kaarten om te bepalen welke gebieden en gebouwen extra bescherming verdienen. Bij nieuwbouw in historische omgevingen wordt van architecten verwacht dat zij rekening houden met de bestaande cultuurhistorische waarden.
Voor eigenaren van oudere woningen is het verstandig om bij verbouwplannen vooraf te informeren bij de gemeente of het pand cultuurhistorische waarde heeft, om verrassingen bij de vergunningaanvraag te voorkomen.
Gerelateerde termen
- bouwvergunning
- omgevingsvergunning
- bestemmingsplan
- cultuur
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
