De dakpan is een van de oudste industriële bouwproducten en heeft een geschiedenis van meer dan vierduizend jaar. Vanaf de eerste gebakken kleitegels in het oude Mesopotamië en China tot de moderne machinaal geperste dakpan, vormen dakpannen al millennia lang de bovenste, waterkerende laag van hellende daken.
Oudheid en Romeinse tijd
De oudste vormen van dakpannen werden rond 2.000 voor Christus al gebruikt in China en Griekenland. De Grieken ontwikkelden het systeem van platte tegels (tegula) met halfronde dekstukken (imbrex) erbovenop. De Romeinen namen dit systeem over en verspreidden het door heel Europa. In Nederland zijn dergelijke Romeinse pannen onder andere teruggevonden bij Nijmegen en Heerlen.
Middeleeuwen en de holle pan
Na het verdwijnen van de Romeinen werd in West-Europa vooral stro en riet gebruikt voor daken. Pas vanaf de 13e eeuw kwam de dakpan terug, mede vanwege brandveiligheid. In de Lage Landen ontstond in de 14e eeuw de holle pan of Hollandse pan: een S-vormige pan die zowel een dek- als een onderpan in zich verenigt. Steden vaardigden zelfs verordeningen uit die houten daken verboden na grote stadsbranden.
Industrialisatie 19e eeuw
In 1841 vond de Franse fabrikant Gilardoni de pan met sluiting uit: de eerste pan met een sponning waarmee pannen waterdicht in elkaar grepen. Deze uitvinding maakte een vlakkere pannenlegging en lagere dakhellingen mogelijk. Vanaf eind 19e eeuw werden pannen machinaal geperst in plaats van met de hand gevormd.
20e en 21e eeuw
In de 20e eeuw verschenen betonnen dakpannen, die goedkoper waren en in veel vormen leverbaar. Tegenwoordig bestaan er ook geglazuurde pannen, geëngobeerde pannen, fotovoltaïsche dakpannen en pannen van gerecycled materiaal. Toch is het basisprincipe — een waterkerende, onderling overlappende dekking — eeuwenoud.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
