Een dakvorm is de geometrische vorm van het dak van een gebouw, bepaald door het aantal en de richting van de dakvlakken, de hellingshoek en de eventuele knikken of overgangen. De dakvorm bepaalt mede het uiterlijk van het gebouw, de bruikbare zolderoppervlakte, de waterafvoer en de constructieve opbouw.
Belangrijkste dakvormen
In de Nederlandse bouwkunde komen vooral de volgende dakvormen voor:
- Plat dak — vrijwel horizontaal dakvlak met minimaal afschot voor waterafvoer
- Lessenaarsdak — één hellend dakvlak
- Zadeldak — twee schuine dakvlakken die in de nok samenkomen
- Schilddak — vier dakvlakken met twee aan de korte zijden afgeschuind
- Tentdak (piramidedak) — vier driehoekige dakvlakken die in één punt samenkomen
- Mansardedak — twee hellingen per dakvlak, onderaan steil, bovenaan flauwer
- Kruisdak — twee zadeldaken die elkaar haaks kruisen
- Lessenaarsdak gespiegeld — twee tegengestelde lessenaarsdaken (V- of M-vorm)
- Schubdak — verschillende hoogtes naast elkaar
Keuzeoverwegingen
De keuze voor een dakvorm hangt af van veel factoren:
- Bestemmingsplan en welstand — de gemeente schrijft vaak een dakvorm voor passend bij de omgeving
- Bruikbaarheid van de zolder — een zadeldak of mansardedak levert meer bruikbare ruimte dan een tentdak
- Constructiekosten — een plat dak of zadeldak is doorgaans goedkoper dan een schild- of kruisdak
- Waterafvoer — hoe steiler het dak, hoe sneller water wordt afgevoerd
- Energieprestatie — een zuid georiënteerd hellend dak is geschikt voor zonnepanelen of een zonneboiler
Onderdelen van een dakvorm
Elke dakvorm bestaat uit een combinatie van:
- Dakschild of dakvlak — het hellende oppervlak zelf
- Nok — bovenste, horizontale snijlijn tussen twee dakvlakken
- Hoekkeper — uitspringende ribbe tussen twee dakvlakken (bij schilddak)
- Kilkeper — inspringende ribbe tussen twee dakvlakken (bij kruisdak)
- Dakvoet — onderste rand van het dakvlak
Toepassing
De dakvorm wordt in de eerste schetsfase van een ontwerp gekozen, omdat hij grote invloed heeft op de gevelindeling, het volume en de uitstraling van het gebouw.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
