Wat is dalle de verre?

Dalle de verre is een glastechniek waarbij dikke (15-30 mm) gekleurde glasblokken in een drager van beton of epoxyhars worden gevat, waardoor decoratieve, glas-in-beton-achtige panelen ontstaan. De techniek werd in de jaren 1920-1930 in Frankrijk ontwikkeld en wordt vooral toegepast in moderne kerken, gemeentehuizen en kunstgevels.

Herkomst en ontwikkeling

De term komt uit het Frans en betekent letterlijk ‘glasplaat’ of ‘glastegel’. De pionier was de Franse glaskunstenaar Jean Gaudin en later vooral de glaskunstenaars rond het atelier Hébert-Stevens. Na de Tweede Wereldoorlog werd de techniek wereldwijd populair voor de wederopbouw van kerken — onder andere bij architecten als Auguste Perret en Le Corbusier.

Opbouw en techniek

Een dalle de verre paneel ontstaat in vier stappen:

  1. Glaskeuze — dikke glasblokken (dalles) in vele kleuren, vaak met een ruw, gefacetteerd oppervlak
  2. Hakwerk — de glasblokken worden bijgehakt of geslepen op vorm; vaak met een spitse rand om lichtbreking te versterken
  3. Bekisting — een mal of bekisting wordt gemaakt waarin de glasblokken worden gelegd
  4. Gieten — beton of epoxyhars wordt rondom de blokken gegoten, waarna alles uithardt tot één paneel
  5. Zo ontstaat een dalle de verre paneel1Glasblokken kiezenDikke gekleurde dalles, vaak met een ruw, gefacetteerd oppervlak.2Glasblokken bijhakkenOp vorm hakken of slijpen, vaak met een spitse rand voor meer lichtbreking.3Bekisting makenEen mal waarin de glasblokken worden gelegd.4Beton of epoxyhars gietenRondom de blokken gieten en laten uitharden tot één paneel.
    De vier stappen van glaskeuze tot een uitgehard, zelfdragend paneel.

De resulterende panelen zijn zelfdragend en kunnen direct in gevels of dakvlakken worden geplaatst.

Kenmerken

  • Dik en zwaar — geen vergelijking met traditioneel glas-in-lood; de panelen wegen 80-120 kg/m²
  • Krachtig kleureffect — diep verzadigde kleuren door de dikte van het glas
  • Lichtbreking — door de gefacetteerde blokken ontstaan stralende lichtspelingen
  • Constructief sterk — geschikt als gevelvulling of dakvenster

Toepassing

Dalle de verre wordt vooral toegepast in:

  • Kerken en kapellen — beroemde voorbeelden zijn de Notre-Dame du Raincy bij Parijs (Perret, 1923) en de kapel van Le Corbusier in Ronchamp (1955)
  • Openbare gebouwen — gemeentehuizen, scholen, ziekenhuizen
  • Moderne villabouw — als gevelaccent in plaats van traditioneel glas-in-lood
  • Kunstwerken — als zelfstandig kunstobject of muurschildering

In Nederland zijn voorbeelden te vinden in een aantal naoorlogse kerken en in werken van Joep Nicolas en Eugène Laudy.

Gerelateerde termen

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.