Dampdiffusie is het natuurlijke transport van waterdamp door een materiaal als gevolg van een verschil in waterdampconcentratie of dampdruk tussen twee zijden. Het is een belangrijk bouwfysisch begrip omdat het bepaalt hoe vocht door een wand-, dak- of vloerconstructie beweegt, en daarmee waar condensatie en mogelijke vochtschade kunnen ontstaan.
Hoe werkt dampdiffusie?
Waterdamp gedraagt zich als een gas en streeft naar evenwicht: het beweegt van een omgeving met hoge dampdruk naar een omgeving met lage dampdruk. In Nederlandse woningen is binnen meestal warmer en vochtiger dan buiten, zeker in de winter. Daardoor diffundeert waterdamp van binnen naar buiten door de constructie.
Bij een goede bouwfysische opbouw verlaat deze damp de constructie zonder dat er condens ontstaat. Bij een verkeerde volgorde van materialen kan de damp ergens in de constructie afkoelen tot onder het dauwpunt, waardoor er vocht neerslaat.
Sd-waarde en dampdiffusieweerstand
De dampdiffusieweerstand van een materiaal wordt uitgedrukt in de Sd-waarde (in meters):
- Sd < 0,5 m — dampopen (bijv. minerale wol, sommige folies)
- Sd 0,5-20 m — dampremmend (multiplex, OSB, kraftpapier)
- Sd > 100 m — dampdicht (PE-folie, bitumen, metaal)
De µ-waarde (mu) is de dampdiffusieweerstand van een materiaal ten opzichte van lucht. De Sd-waarde wordt berekend door µ × dikte.
Vuistregel: dampdicht aan de warme kant
Voor een gezonde Nederlandse constructie geldt de vuistregel:
De dampweerstand neemt af van binnen naar buiten.
Dus aan de binnenkant zit een dampremmende of dampdichte laag (folie, OSB), in het midden de isolatie en aan de buitenkant een dampopen waterkerende folie. Zo kan de damp die toch binnen de constructie komt, naar buiten ontsnappen.
Aandachtspunten
- Luchtdichtheid — luchtlekken transporteren vele malen meer vocht dan diffusie zelf
- Detailaansluitingen — bij hoekaansluitingen, doorvoeren en raamaansluitingen ontstaat vaak het probleem
- Dampopen vs. damp-actief — moderne folies kunnen hun Sd-waarde aanpassen aan de luchtvochtigheid
Toepassing
Dampdiffusieberekeningen worden volgens NEN-EN ISO 13788 of het Glaser-diagram uitgevoerd om te beoordelen of een constructie risico op inwendige condensatie heeft.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
