De gulden snede is een bijzondere verhouding waarbij een lijnstuk zo wordt verdeeld dat het kleinste deel zich tot het grootste deel verhoudt als het grootste deel tot het geheel. Die verhouding is ongeveer 1 op 1,618. Ze wordt van oudsher als bijzonder harmonieus ervaren en wordt daarom vaak toegepast in architectuur, kunst en ontwerp.
De verhouding
De gulden snede wordt aangeduid met de Griekse letter phi (φ). Als je een lijn verdeelt in een groot deel (a) en een klein deel (b), geldt bij de gulden snede:
- a + b staat tot a, zoals a staat tot b
- de waarde van φ is ongeveer 1,618
Deze verhouding hangt samen met de rij van Fibonacci (1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21…), waarin de verhouding tussen opeenvolgende getallen steeds dichter bij φ komt.
Toepassing in de bouw en ontwerp
De gulden snede wordt gebruikt als hulpmiddel om aangename, evenwichtige verhoudingen te bepalen:
- Gevelindeling — de verhouding tussen hoogte en breedte, of tussen raamvlakken en muurvlakken
- Plattegronden — de verhouding tussen lengte en breedte van een ruimte
- Detaillering — de plaatsing van indelingen, lijsten en accenten
- Grafisch ontwerp — indelingen van pagina’s, logo’s en composities
Belangrijk is dat de gulden snede geen wet is, maar een richtlijn: veel klassieke gebouwen benaderen de verhouding, maar niet altijd exact. Als ontwerphulpmiddel helpt de gulden snede om een compositie rustig en evenwichtig te laten ogen.
Gerelateerde termen
- Proportie
- Maatvoering
- Symmetrie
- Modulor
- Ontwerp
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
