Wat is de kerfslagwaarde?

De kerfslagwaarde (kerfslagarbeid) geeft aan hoeveel energie nodig is om een genormeerd, ingekeept metalen proefstaafje bij een bepaalde temperatuur in één slag te breken. Ze is een maat voor de taaiheid van een metaal: hoe hoger de waarde, hoe taaier het materiaal en hoe meer het vervormt vóór het breekt. De waarde wordt gemeten in joule (J) met de kerfslagproef volgens Charpy.

Werking

  • Een staafje met een driehoekige of U-vormige kerf wordt door een zware slingerhamer geraakt
  • De energie die de hamer verliest bij het breken, is de kerfslagwaarde
  • De temperatuur is cruciaal: staal wordt bij kou brosser en de waarde daalt sterk

Toepassing

  • Materiaalkeuze voor constructies — een lage kerfslagwaarde duidt op brosse breuk zonder waarschuwing, gevaarlijk bij dynamische of lage-temperatuurbelasting
  • Staalaanduiding — in bijvoorbeeld S355J2 staat de “J2” voor minimaal 27 joule kerfslagenergie bij −20 °C; “J0” bij 0 °C, “JR” bij +20 °C
  • Bruggen, hijswerktuigen en koudetoepassingen — waar taaiheid bij lage temperatuur telt
Kerfslagklassen in de staalaanduiding
J2 Minimaal 27 joule kerfslagenergie bij −20 °C
J0 Proeftemperatuur 0 °C
JR Proeftemperatuur +20 °C
Betekenis van de toevoeging J2, J0 en JR in een staalaanduiding zoals S355J2. Een kerfslagwaarde geldt alleen bij de genoemde proeftemperatuur. Kies bij buitenconstructies en vorst een staalsoort met voldoende kerfslagwaarde bij lage temperatuur (bijv. J2).

Aandachtspunten

  • Kies bij buitenconstructies en vorst een staalsoort met voldoende kerfslagwaarde bij lage temperatuur (bijv. J2)
  • De waarde geldt per temperatuur; noem altijd de proeftemperatuur erbij
  • Kerfslagwaarde en treksterkte zijn verschillende eigenschappen; een sterk staal kan toch bros zijn

Gerelateerde termen

  • Staal
  • Betonstaal
  • Buigsterkte
  • Druksterkte
  • Eurocode

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.