De MAC-waarde — maximaal aanvaarde concentratie — is de hoogste concentratie van een gas, damp of stof in de lucht op de werkplek die bij blootstelling gedurende een bepaalde tijd nog aanvaardbaar wordt geacht. De term is in de bouw nog volop in gebruik, maar juridisch bestaat hij in Nederland niet meer: sinds 1 januari 2007 werkt de wetgeving met grenswaarden. Het oude stelsel met circa duizend bestuurlijke en wettelijke MAC-waarden is toen vervangen door een veel kleiner aantal wettelijke grenswaarden, aangevuld met grenswaarden die werkgevers zelf vaststellen (private grenswaarden).
Hoe een grenswaarde werkt
- Tijdgewogen gemiddelde over 8 uur (TGG-8u) — de gemiddelde blootstelling over een werkdag
- Kortdurende grenswaarde (TGG-15 min) — voor stoffen waarbij een korte piek al schadelijk is
- Huidopname — bij sommige stoffen telt niet alleen inademing mee; die krijgen een aparte aantekening
De grenswaarde geldt voor de lucht die de werknemer daadwerkelijk inademt, dus binnen een eventueel masker gemeten dat is: de concentratie in de ademzone.
Waarom dit in de bouw uitmaakt
Op de bouwplaats zijn de belangrijkste blootstellingen niet exotisch maar alledaags:
- Kwartsstof — vrijkomend bij zagen, slijpen, frezen en boren in beton, kalkzandsteen, baksteen en tegels. Langdurige blootstelling veroorzaakt onherstelbare longschade
- Houtstof — vooral bij hardhout; geldt als kankerverwekkend
- Asbest — valt onder een eigen, veel strenger regime met verplichte inventarisatie en gecertificeerde verwijdering
- Dampen van oplosmiddelen, lijmen, coatings en isocyanaten
Wat je er praktisch mee doet
De volgorde van maatregelen ligt vast in de arbeidshygiënische strategie: eerst de bron aanpakken, dan pas persoonlijke bescherming.
- Vervangen — kies een stofarme of oplosmiddelvrije variant
- Bronafzuiging — zaag- en slijpmachines met stofafzuiging of watertoevoer; dat scheelt bij kwartsstof veruit het meest
- Ventilatie en scheiding — werk niet in een afgesloten ruimte terwijl anderen doorwerken
- Adembescherming — pas als sluitstuk, met de juiste filterklasse en een goed aansluitend masker; een baard maakt een half masker vrijwel nutteloos
Gerelateerde termen
- Arbo
- Asbest
- Besloten ruimte
- Emissies
- Mechanische ventilatie
- Binnenklimaat
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
