Een dekspaan is een vlak stukadoorsgereedschap met een rechthoekig blad en een handgreep, waarmee de toplaag van pleister, stuc of mortel wordt opgebracht en glad afgewerkt. Het is een van de basisgereedschappen van de stukadoor en wordt gebruikt voor zowel binnen- als buitenwerk.
Vorm en uitvoering
Een dekspaan bestaat uit een rechthoekig blad — meestal 20 tot 30 cm lang en 12 tot 14 cm breed — met aan de bovenzijde een houten of kunststof greep. De randen van het blad zijn licht afgerond zodat het materiaal soepel kan worden gespreid zonder strepen of randjes achter te laten.
Er zijn diverse uitvoeringen:
- Roestvrij staal — meest gebruikt voor moderne pleisters en stucwerk; blijft glad
- Verzinkt staal — goedkoper, geschikt voor ruwe ondergronden en kalkmortel
- Kunststof — voor gepigmenteerde stuc en bij sierpleister waar metaalresten verkleuring kunnen geven
- Hout — traditioneel, voor het opbrengen van kalkstuc en raapwerk
Gebruik
De dekspaan wordt gebruikt in combinatie met een kuipje (pleisterbord), waarvan de stukadoor met een raapspaan kleine porties materiaal afhaalt en op de dekspaan strijkt. Daarna wordt het materiaal in lange, gelijkmatige bewegingen op de muur of het plafond geveegd, waarbij de hoek van de spaan bepalend is voor de dikte van de laag.
Toepassingen
- Stucwerk binnenmuren en plafonds — afwerklaag van gips, kalk of cementpleister
- Buitenstucwerk — sierpleisters en granietpleisters
- Vlakke afwerkingen — egalisaties en raaplagen
- Detailwerk — hoekprofielen, kozijnaansluitingen en plinten
Verschil met andere spanen
- Raapspaan — voor het opbrengen en grof verdelen van mortel
- Reischaaf — voor het strak afhalen langs een lat
- Pleisterspaan — bredere variant voor grotere oppervlakken
- Hoektroffel — voor binnen- en buitenhoeken
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
