Dilatatie is een bewust aangebrachte voeg (naad) in een constructie die ruimte biedt voor uitzetting en krimp van materialen. Beton, hout en metaal zetten uit bij warmte en krimpen bij koude. Zonder dilatatievoegen kan een constructie scheuren, vervormen of beschadigd raken door deze beweging.
- Waarom is dilatatie nodig?
-
Dilatatie bij doe-het-zelf projecten
Aanbevolen breedte van de dilatatievoeg, per soort constructie. i>
- Soorten dilatatievoegen
- Hoe breed moet een dilatatievoeg zijn?
- Veelgemaakte fouten
- Gerelateerde termen
Waarom is dilatatie nodig?
Alle bouwmaterialen bewegen:
- Beton krimpt tijdens het uitharden en zet uit bij warmte
- Hout werkt (krimpt en zwelt) door vochtopname
- Metaal zet sterk uit bij temperatuurstijging
Bij een betonvloer van 10 meter kan de uitzetting bij temperatuurverschillen oplopen tot 3-5 mm. Zonder voeg leidt deze kracht tot ongecontroleerde scheuren.
Een dilatatievoeg vangt deze beweging op door een flexibele onderbreking in de constructie te maken. De voeg is gevuld met een flexibel materiaal (kit, schuim of een speciaal profiel) dat meebeweegt.
Dilatatie bij doe-het-zelf projecten
Vlonder bouwen
Bij een houten vlonder is dilatatie essentieel:
- Laat 5-8 mm ruimte tussen de vlonderplanken — hout zwelt bij regen
- Laat 10-15 mm ruimte tussen de vlonder en een muur — het hele vlonderdek kan uitzetten
- Gebruik geen planken langer dan 4-5 meter zonder tussenstuk
Fundering en betonvloer
Bij het storten van een betonplaat (bijvoorbeeld voor een garage):
- Elke 4-5 meter een dilatatievoeg aanbrengen
- Bij een L-vormige plaat altijd een voeg op het snijpunt
- Bij een aansluiting op een bestaande muur of fundering: altijd een dilatatievoeg, want oud en nieuw beton bewegen verschillend
Garage bouwen
Bij een gemetselde garage:
- Tussen garage en woning altijd een dilatatievoeg — de constructies zetten verschillend
- In de betonvloer voegen op maximaal 4-5 meter afstand
- Bij een lange garagemuur (meer dan 6 meter): overweeg een voeg in het metselwerk
Soorten dilatatievoegen
| Type | Toepassing | Materiaal |
|---|---|---|
| Zaagsnede | Betonvloeren | Ingezaagde groef, gevuld met kit |
| Dilatatieprofiel | Tegelvloeren, gevels | Kunststof of aluminium profiel |
| Compriband | Kozijnen, aansluitingen | Zelfuitzettend schuimband |
| Kitvoeg | Gevels, beton, natuursteen | Elastische kit |
| Open voeg | Vlonders, schuttingen | Geen vulling, alleen ruimte |
Hoe breed moet een dilatatievoeg zijn?
- Betonvloer: 5-10 mm
- Gevels (metselwerk): 10-15 mm
- Houten vlonder: 5-8 mm tussen planken
- Kozijn in muur: 5-10 mm (stelruimte = dilatatie)
- Tegelvloer: 5-8 mm langs de randen
Veelgemaakte fouten
- Geen voeg in een grote betonvloer — Het beton scheurt op willekeurige plekken in plaats van op een gecontroleerde plek
- Dilatatievoeg vullen met harde mortel — De voeg kan dan niet meer meebewegen en is zinloos
- Vlonderplanken strak tegen elkaar — Bij de eerste regenbui zwellen de planken en buigen ze omhoog
Gerelateerde termen
- Betonplaat (vloerplaat)
- Vorstgrens
- Vlonderplank
- Afschot
Wil je direct aan de slag met een professionele bouwtekening? Bij fredsbouwtekeningen.nl vind je bouwtekeningen voor al je doe-het-zelf projecten, compleet met materiaallijsten en stap-voor-stap instructies.
