Een dodebed is een dikke, niet-dragende laag mortel of specie waarop stenen vrij worden geplaatst, zonder dat er een echte mechanische verbinding tussen steen en ondergrond ontstaat. De term wordt vooral gebruikt bij metselwerk en bij het zetten van natuurstenen elementen op een bestaande constructie.
Wat maakt een bed “dood”?
Bij een gewoon metselbed verbindt de mortel zich actief met de poreuze ondergrond. Bij een dodebed gebeurt dit niet:
- De mortel hecht slecht (bijvoorbeeld op een gladde of geïmpregneerde ondergrond)
- De steen wordt te laat in een al uitgeharde laag specie geduwd
- De laag is te dik of te droog om nog adhesie te kunnen opbouwen
Het resultaat is dat de steen alleen door zijn eigen gewicht en de wrijving op zijn plaats blijft. Bij belasting of trillingen kan de verbinding loslaten.
Toepassing
Een dodebed komt voor in verschillende situaties:
- Afdekstenen op tuinmuren — een dikke laag specie waarop natuursteen los wordt gelegd
- Restauratiewerk — wanneer nieuwe stenen op oud, vervuild metselwerk worden geplaatst
- Vloeren en bestratingen — natuursteen tegels op een dik mortelbed zonder lijmlaag
- Tijdelijke constructies — bij steigerstenen of opvulwerk
Aandachtspunten
- Hechting controleren — een dodebed is geen volwaardige verbinding bij dragende constructies
- Waterkering — water kan onder de steen blijven staan en bevriezen
- Voorbevochtigen — een droge ondergrond zuigt het aanmaakwater te snel weg
Gerelateerde termen
- Mortel
- Metselspecie
- Voeg
- Aanmaakwater
- Hechting
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
