De doornmaat is het kleine maatverschil tussen het binnenwerk van een kozijn en de afmeting van het draaiende deurblad of raam, nodig om vrije beweging en montage mogelijk te maken. Zonder doornmaat zou een deur klemmen of niet meer kunnen sluiten als het hout uitzet.
Waarom nodig?
Hout en andere materialen werken: ze zwellen bij vocht en krimpen bij droogte. Ook bij installatie is een speling van enkele millimeters nodig om scheef werken op te vangen:
- Werken van hout — een houten deur zet seizoensgebonden uit
- Plaatsingstoleranties — een kozijn is nooit honderd procent recht
- Hang- en sluitwerk — de scharnieren en sluitnaald moeten kunnen draaien
- Afdichting — ruimte voor een tochtprofiel of kierdichting
Veel gebruikte maten
Voor binnendeuren in Nederland gelden vrij vaste maten
:
- Boven — 3 mm speling tussen deurkant en bovendorpel
- Zijkanten — 2 tot 3 mm aan elke zijkant
- Onder — 5 tot 10 mm vrijhoogte voor vloerafwerking en luchtcirculatie
- Onder bij vloerverwarming — soms tot 15 mm voor luchttoevoer
Voor buitendeuren is de doornmaat vaak iets kleiner aan de zijkant (1 à 2 mm), omdat daar een tochtkering of rubber afdichting de ruimte opvult.
Toepassing
De doornmaat speelt een rol bij:
- Deuren en ramen — montage van draaiende delen in een kozijn
- Luiken en panelen — vrije beweging tussen vaste delen
- Schuifdeuren — speling onder en boven voor het schuiven
- Inbouwkasten — passing van fronten in een omkasting
Aandachtspunten
- Te krap — een deur die in de zomer klemt, is meestal te krap afgehangen
- Te ruim — grote kieren tochten en verspreiden geluid
- Niet gelijk — een onregelmatige doornmaat valt visueel direct op
- Vloerafwerking — houd rekening met latere parket- of tegelvloer
Gerelateerde termen
- Kozijn
- Sponning
- Aanslag
- Negge
- Hang-en-sluitwerk
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
