Een Dordtse fundering is een historische Nederlandse funderingsmethode, ontwikkeld in Dordrecht, waarbij houten heipalen worden afgewerkt met dwarsbalken (kespen), een langshout (langsverbinding) en daarop een metselwerkfundering of muur. Het systeem werd vooral toegepast op slappe veen- en kleibodems.
Opbouw van een Dordtse fundering
De fundering bestaat uit verschillende lagen, van onder naar boven:
- Heipalen — houten palen (vaak grenen of vuren) tot in een draagkrachtige zandlaag geheid
- Kespen — horizontale dwarsbalken die op de paalkoppen liggen
- Langshout — een doorlopende lange balk in de lengte van de muur, op de kespen
- Vloerhout of plankenvloer — soms aanwezig als verdeellaag
- Metselwerk of muur — het opgaande werk staat op deze houten constructie
Door het verdelen van de last via de kespen en het langshout kunnen ook palen die niet helemaal recht onder de muur staan, toch hun deel van de last opnemen.
Toepassing
De Dordtse fundering werd vooral toegepast:
- In de 17e–19e eeuw in steden in West-Nederland
- Bij grachtenpanden in Amsterdam, Dordrecht, Leiden, Delft
- Op slappe veen- en kleibodems waar staal- of plaatfunderen niet mogelijk was
- Onder kerken en monumentale gebouwen
Problemen
Veel Dordtse funderingen veroorzaken nu funderingsproblemen door:
- Paalrot — houten palen verteren als de grondwaterstand zakt en het hout droog komt te staan
- Palenpest — bacteriële aantasting van vurenhouten palen
- Verzakkingen — door rot of zettingsverschillen
- Funderingsherstel vaak nodig met betonpalen of stalen palen
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
