Dosse gezaagd hout is hout waarbij de plank zo uit de stam wordt gezaagd dat de jaarringen overwegend tangentieel — dat wil zeggen ongeveer evenwijdig aan het oppervlak van de plank — lopen. Het resultaat is de bekende ‘vlamtekening’ op het hout, met brede, vlamvormige patronen.
Hoe ontstaat dosse zaagsel?
Bij het zagen van een boomstam kunnen verschillende zaagmethoden worden toegepast:
- Dosse gezaagd (vlak gezaagd) — de stam wordt in evenwijdige planken gezaagd; de jaarringen lopen tangentieel
- Kwartiers gezaagd — de stam wordt in kwarten verdeeld en de planken liggen loodrecht op de jaarringen
- Halfkwartier (rift) gezaagd — een mengvorm tussen dosse en kwartiers
Bij dosse gezaagd hout staan de jaarringen onder een hoek van minder dan 30° met het plankoppervlak. Dit geeft de typische ovale, vlamvormige tekening op het hout.
Eigenschappen
- Vlamtekening — sierlijk uiterlijk, vooral op meubels en panelen
- Goedkoper — er gaat minder hout verloren bij het zagen
- Meer kromtrekken en werken — dosse hout werkt meer in de breedte dan kwartiers hout
- Asymmetrische krimp — dosse hout krimpt meer aan de buitenzijde dan aan de hartzijde
- Hart- en spinthout zijn beide aanwezig — niet altijd te scheiden
Toepassing
Dosse gezaagd hout wordt veel gebruikt voor:
- Meubelmakerij — voor het fraaie tekenwerk
- Vloeren — zowel goedkope als sierlijke vloeren
- Plaatmaterialen — fineerlagen vaak dosse gezaagd
- Constructiehout — bij toepassingen waar de werking minder belangrijk is
Tegenover kwartiers gezaagd
Kwartiers gezaagd hout is duurder en heeft een rustigere, lijnvormige tekening. Het werkt minder en is vormvaster, en wordt daarom toegepast bij ramen, kozijnen en muziekinstrumenten.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
