Draagkracht is het vermogen van een bouwdeel, materiaal of de ondergrond om een bepaalde belasting op te nemen zonder te bezwijken of ontoelaatbaar te vervormen. De draagkracht is een centrale grootheid in de bouw: van de bodem onder een fundering tot een betonnen vloer of een houten balk — alles moet voldoende draagkracht hebben voor de belastingen die erop komen.
Soorten draagkracht
In de bouwkunde wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende vormen van draagkracht:
Draagkracht van de grond
De grond moet de belasting van de fundering kunnen opnemen. Wordt uitgedrukt in kN/m² of MPa en bepaald door:
- Grondsoort — zand draagt meer dan veen of klei
- Diepte van de funderingslaag
- Sondering — een drukmeting per dieptelaag
Draagkracht van een constructie
Het maximum aan kracht dat een bouwdeel (balk, vloer, kolom) kan opnemen:
- Vloer — in kN/m² (bijv. 1,75 kN/m² voor een woonkamer)
- Balk of ligger — in kN per ligger
- Kolom of paal — in kN op de paalkop
Draagkracht van materiaal
Eigenschappen van het materiaal zelf:
- Druksterkte — bij beton in N/mm² (bijv. C20/25)
- Treksterkte — bij wapeningsstaal
- Buigsterkte — bij hout en staal
Belastingen
De draagkracht wordt afgewogen tegen de belastingen op een constructie:
- Permanente belasting — eigen gewicht van constructie en afwerking
- Veranderlijke belasting — meubilair, mensen, sneeuw, wind
- Bijzondere belastingen — aardbevingen, ontploffingen
Berekenen en aantonen
In Nederland is de Eurocode (NEN-EN 1990 en verder) leidend bij het berekenen van constructies:
- Grenstoestand — uiterste draagkracht (bezwijken) en bruikbaarheid (vervorming)
- Belastingfactoren — toeslagen voor onzekerheid
- Materiaalfactoren — voor materiaalvariabiliteit
- Berekening door constructeur — toetsing aan de Eurocode
Bij een omgevingsvergunning moet vaak een constructieve berekening worden ingediend waarin de draagkracht van alle hoofdonderdelen wordt aangetoond.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
