Wat is een altaar?
Een altaar is een verhoogde tafel of constructie in een kerk, kapel of tempel die dient als middelpunt van de eredienst. In de bouwkunde verwijst de term naar het architectonische element dat vaak centraal in het koor of de apsis is geplaatst en een belangrijke rol speelt in de indeling van kerkelijke gebouwen.
Inhoudsopgave
Geschiedenis
Het altaar heeft een lange bouwkundige traditie:
- Oudheid — stenen offerplaatsen in tempels, vaak massief en vrijstaand
- Vroegchristelijk — eenvoudige houten of stenen tafels, geplaatst in de apsis
- Middeleeuwen — steeds rijker gedecoreerde altaren met retabels (achterstukken) en baldakijnen
- Barok — monumentale altaarconstructies met zuilen, beelden en vergulding
Toepassing
In de kerkelijke architectuur bepaalt het altaar de indeling van de ruimte:
- Positie — traditioneel aan de oostzijde van het koor, met het schip ervoor
- Materiaal — natuursteen (vaak marmer of hardsteen), hout, of een combinatie
- Constructie — een massief blok (stipes) met een dekplaat (mensa), soms met een reliekhouder
- Omgeving — het altaar staat vaak op een verhoogd podium (suppedaneum) met treden
Soorten altaren
- Hoofdaltaar — het centrale altaar in het koor
- Zijaltaar — kleinere altaren in zijkapellen of tegen pilaren
- Draagbaar altaar — een gewijd stenen plaatje dat op elk oppervlak kan worden gelegd
- Ciborium-altaar — een altaar met een baldakijnconstructie erboven
Gerelateerde termen
- Apsis
- Koor
- Retabel
- Baldakijn
- Absis
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
