Een basement is het onderste, vaak gedeeltelijk verdiepte deel van een gebouw dat als sokkel of onderbouw fungeert. Het basement steekt meestal iets boven het maaiveld uit en vormt de overgang tussen de fundering en de begane grond. In de architectuur verwijst de term ook naar een zware, onversierde onderbouw van een gevel of zuil.
Basement vs. kelder vs. souterrain
| Term | Beschrijving | Positie |
|---|---|---|
| **Basement** | Onderbouw van het gebouw, deels boven maaiveld | Gedeeltelijk onder, gedeeltelijk boven straatniveau |
| **Kelder** | Volledig ondergrondse ruimte | Geheel onder maaiveld |
| **Souterrain** | Halfverdiepte woonlaag met ramen | Deels onder maaiveld, bewoonbaar |
Functies van een basement
- Constructief — vormt een stabiele basis voor het gebouw en verdeelt de belasting naar de fundering
- Vochtbescherming — tilt de begane grondvloer op boven het maaiveld, waardoor optrekkend vocht wordt beperkt
- Opslag — de ruimte in het basement wordt vaak gebruikt voor opslag, installaties of garages
- Esthetisch — een zichtbaar basement geeft het gebouw een monumentale uitstraling
Architecturale betekenis
In de klassieke bouworden (Dorisch, Ionisch, Korinthisch) is het basement de onderbouw waarop zuilen of pilasters rusten. Het bestaat dan uit:
- Plint — de onderste, vlakke strook
- Basement proper — het hoofdvolume
- Kroonlijst of waterlijst — de bovenste afwerking die water afvoert
Basement en vochtproblematiek
Omdat het basement gedeeltelijk in de grond zit, is vochtbeheersing essentieel:
- Waterdichte coating — bitumen of kunststof membraan aan de buitenzijde
- Drainage — drainageslang rondom de voet van het basement
- Ventilatie — voldoende luchtcirculatie om condensvorming te voorkomen
- Vochtwering — een vochtscherm tussen basement en opgaand metselwerk
Gerelateerde termen
- Souterrain
- Fundering op staal
- Sokkel
- Plint
- Bouworden
- Trasraam
