Wat is een beschoeiing?

Een beschoeiing is een constructie langs de oever van een watergang — zoals een sloot, kanaal, vaart of vijver — die voorkomt dat de oever afkalft of erodeert door de werking van water, golfslag of belasting. Beschoeiingen zijn een typisch Nederlands verschijnsel en komen overal in het land voor, van de grachten in Amsterdam tot de sloten in het agrarisch landschap.

Nederland, met zijn uitgebreide netwerk van watergangen en de voortdurende strijd tegen het water, kent een lange traditie in het aanleggen van beschoeiingen. Zonder deze constructies zouden oevers geleidelijk wegslaan, tuinen en percelen kleiner worden, en watergangen dichtslibben met ingestort materiaal.

Toepassing

Beschoeiingen worden in uiteenlopende situaties toegepast:

• Particuliere tuinen — Langs de waterkant van achtertuinen die grenzen aan een sloot of vijver. Hier beschermt de beschoeiing de tuin tegen afkalving en biedt een nette, rechte oeverafwerking.
• Gemeentelijke watergangen — Langs grachten, singels en kanalen in steden en dorpen, vaak als onderdeel van het openbare onderhoud door waterschappen of gemeenten.
• Agrarische sloten — Langs perceel- en kavelsloten in het buitengebied, waar de beschoeiing voorkomt dat landbouwgrond in de sloot verdwijnt.
• Recreatiegebieden — Langs jachthavens, visvijvers en recreatieplassen.

Materialen

Beschoeiingen worden van diverse materialen gemaakt, afhankelijk van de situatie en het budget:

• Hardhout (azobé, tropisch hardhout) — Zeer duurzaam, levensduur van 25 tot 40 jaar. Vaak gebruikt in de professionele waterbouw.
• Geimpregneerd naaldhout — Goedkoper alternatief, levensduur van 10 tot 20 jaar. Populair bij particuliere
  

  n.

• Stalen damwandprofielen — Gebruikt bij grotere watergangen en zwaardere belasting. Zeer lange levensduur.
• Kunststof (PE/PVC) — Onderhoudsvrij en duurzaam, steeds populairder als milieuvriendelijk alternatief.
• Betonnen elementen — Toegepast bij zware belasting, zoals langs kanalen met scheepvaartverkeer.

Constructie

Een beschoeiing bestaat doorgaans uit verticale palen die in de oever worden geheid of gedrukt, met daarachter horizontale planken of platen die de grond tegenhouden. Achter de planken wordt vaak geotextiel aangebracht om uitspoeling van fijn materiaal te voorkomen.

Gerelateerde termen

• Damwand
• Oeverconstructie
• Kademuur
• Waterschap
• Afkalving

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.