Wat is een centerpen?

Een centerpen is een klein, stalen hulpstuk met een scherpe punt dat wordt gebruikt om de positie van een boorgat over te brengen van het ene werkstuk naar het andere. Je plaatst de centerpen in een bestaand boorgat, drukt het tweede werkstuk ertegen en de punt markeert exact waar je moet boren. Zo krijg je perfect uitgelijnde gaten.

Zo werk je met centerpennen1Gaten boren in eerste werkstukBoor de gaten waar de verbinding komt.2Centerpennen plaatsenGladde kant in het gat, de punt naar boven.3Tweede werkstuk aandrukkenLeg het werkstuk erop en druk stevig aan.4Afdruk controlerenDe scherpe punten maken een afdruk in het hout.5Gaten boren in tweede werkstukBoor precies op de gemarkeerde punten.
De vijf handelingen om een gatpositie exact over te brengen naar het tweede werkstuk.

Hoe werkt een centerpen?

  1. Boor de gaten in het eerste werkstuk
  2. Steek in elk gat een centerpen (de gladde kant in het gat, de punt naar boven)
  3. Leg het tweede werkstuk op de centerpennen en druk stevig aan
  4. De scherpe punten maken een afdruk in het hout
  5. Boor op de gemarkeerde punten de gaten in het tweede werkstuk

Wanneer gebruik je centerpennen?

  • Deuvelverbindingen — bij het verbinden van planken met houten deuvels
  • Platen verlijmen — werkbladen, tafelbladen, kastdelen
  • Meubelbouw — uitlijnen van onderdelen die met pennen of deuvels worden verbonden
  • Reparaties — exact overbrengen van bestaande gatposities naar een nieuw onderdeel

Beschikbare maten

Centerpennen zijn verkrijgbaar in standaarddiameters die overeenkomen met gangbare deuvel- en boormaten:

Diameter Past bij deuvel Toepassing
6 mm 6 mm deuvel Dunne planken, lijsten
8 mm 8 mm deuvel Standaard meubelbouw
10 mm 10 mm deuvel Zware constructies, werkbladen
12 mm 12 mm deuvel Bouwkundig timmerwerk

Centerpen vs. deuvelmal

Centerpen Deuvelmal (jig)
**Kosten** Goedkoop (set vanaf EUR 3) Duurder (EUR 15 – 50)
**Nauwkeurigheid** Goed bij zorgvuldig werken Zeer hoog, herhaalbaar
**Snelheid** Langzamer (per gat markeren) Sneller bij veel verbindingen
**Geschikt voor** Incidenteel gebruik Seriewerk, veel herhalingen

Tips

  • Gebruik altijd een boor met dezelfde diameter als de centerpen
  • Druk het tweede werkstuk stevig en recht aan — schuiven geeft een verkeerde markering
  • Gebruik een dieptestop op je boor om alle gaten even diep te boren

Gerelateerde termen

  • Deuvel
  • Brugstaven
  • Pen-en-gatverbinding
  • Accuboormachine
  • Houtlijm