Een centerpen is een klein, stalen hulpstuk met een scherpe punt dat wordt gebruikt om de positie van een boorgat over te brengen van het ene werkstuk naar het andere. Je plaatst de centerpen in een bestaand boorgat, drukt het tweede werkstuk ertegen en de punt markeert exact waar je moet boren. Zo krijg je perfect uitgelijnde gaten.
Hoe werkt een centerpen?
- Boor de gaten in het eerste werkstuk
- Steek in elk gat een centerpen (de gladde kant in het gat, de punt naar boven)
- Leg het tweede werkstuk op de centerpennen en druk stevig aan
- De scherpe punten maken een afdruk in het hout
- Boor op de gemarkeerde punten de gaten in het tweede werkstuk
Wanneer gebruik je centerpennen?
- Deuvelverbindingen — bij het verbinden van planken met houten deuvels
- Platen verlijmen — werkbladen, tafelbladen, kastdelen
- Meubelbouw — uitlijnen van onderdelen die met pennen of deuvels worden verbonden
- Reparaties — exact overbrengen van bestaande gatposities naar een nieuw onderdeel
Beschikbare maten
Centerpennen zijn verkrijgbaar in standaarddiameters die overeenkomen met gangbare deuvel- en boormaten:
| Diameter | Past bij deuvel | Toepassing |
|---|---|---|
| 6 mm | 6 mm deuvel | Dunne planken, lijsten |
| 8 mm | 8 mm deuvel | Standaard meubelbouw |
| 10 mm | 10 mm deuvel | Zware constructies, werkbladen |
| 12 mm | 12 mm deuvel | Bouwkundig timmerwerk |
Centerpen vs. deuvelmal
| Centerpen | Deuvelmal (jig) | |
|---|---|---|
| **Kosten** | Goedkoop (set vanaf EUR 3) | Duurder (EUR 15 – 50) |
| **Nauwkeurigheid** | Goed bij zorgvuldig werken | Zeer hoog, herhaalbaar |
| **Snelheid** | Langzamer (per gat markeren) | Sneller bij veel verbindingen |
| **Geschikt voor** | Incidenteel gebruik | Seriewerk, veel herhalingen |
Tips
- Gebruik altijd een boor met dezelfde diameter als de centerpen
- Druk het tweede werkstuk stevig en recht aan — schuiven geeft een verkeerde markering
- Gebruik een dieptestop op je boor om alle gaten even diep te boren
Gerelateerde termen
- Deuvel
- Brugstaven
- Pen-en-gatverbinding
- Accuboormachine
- Houtlijm
