Wat is een edelmanboor?

Een edelmanboor is een handgrondboor met een korte, spiraalvormige boorkop die wordt gebruikt om snel en relatief schoon bodemmonsters tot enkele meters diepte naar boven te halen. Het instrument is genoemd naar de Nederlandse landbouwkundige C.H. Edelman en is een van de standaardgereedschappen voor bodemonderzoek in Nederland.

Onderdelen

Een edelmanboor bestaat uit:

• Boorkop — een open, spiraalvormige stalen kop van 6, 7 of 10 cm diameter
• Boorstok — verlengstangen van 1 meter, samen te koppelen tot grotere lengte
• T-handvat — bovenaan, voor het draaien met de hand
• Schroefverbindingen — vaak met klemveer of pen voor snelle koppeling

Werking

De boor wordt verticaal in de grond gedraaid:

1. Plaats de boorkop op de gewenste meetplaats
2. Druk en draai met de klok mee — de spiraal “happent” zich vol grond
3. Trek de boor met monster naar boven
4. Leeg de inhoud op een dekzeil of meetlat naast het boorgat
5. Vervolgens diepte verlengen met een extra stang en herhaal

Boorsoorten

Toepassing

De edelmanboor wordt vooral gebruikt bij:

• Bodemonderzoek — vóór de bouw van een woning of bedrijfspand
• Milieukundig onderzoek — verkennen van verontreinigingen
• Archeologie — opsporen van grondsporen en lagen
• Landbouwkundig onderzoek — humuslaag, watertafel, profielbeschrijving
• Grondwaterstand bepalen — handmatig peilbuisje plaatsen

Voor- en nadelen

Combinatie met andere boren

Bij dieper of zwaarder werk wordt de edelmanboor vaak gecombineerd met:

• Zuigerboor — voor monsters onder de grondwaterstand
• Avegaar — voor grotere diameter
• Sondeerwagen — voor druksterktemetingen

Gerelateerde termen

• Grondboor
• Avegaar
• Bodemonderzoek
• Sondering
• Grondsoort
• Peilbuis

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.