Een estrik is een ongeglazuurde gebakken kleitegel die als vloerbedekking of muurafwerking wordt gebruikt. Historisch wordt de term vooral in Vlaanderen en het zuiden van Nederland gebruikt. Estrikken zijn vergelijkbaar met plavuizen maar hebben meestal een ruwer, opener oppervlak en een diepere aardse kleur. Ze passen goed in landelijke, monumentale en authentieke interieurs.
Kenmerken
- Materiaal — gebakken klei (terracotta), ongeglazuurd
- Kleur — natuurlijke rood-, oker- of brontinten
- Vorm — meestal vierkant (15×15, 20×20, 30×30 cm) of rechthoek
- Dikte — 15 tot 25 mm
- Oppervlak — licht onregelmatig, met poriën
Estrik versus plavuis
Beide termen worden door elkaar gebruikt, maar er is een subtiel verschil:
| Estrik | Plavuis | |
|---|---|---|
| Glazuur | Ongeglazuurd | Vaak geglazuurd of geëngobeerd |
| Uiterlijk | Mat, ruw | Glad tot matglans |
| Regio | Vlaanderen, Brabant | Geheel Nederland |
| Karakter | Landelijk, authentiek | Traditioneel tot modern |
In de praktijk worden beide soms onder de noemer “plavuizen” verkocht.
Productie
Estrikken worden traditioneel gemaakt door:
- Klei voorbereiden — wassen en zeven van de klei
- Vormen — in mallen geperst of geslagen
- Drogen — luchtdrogen in de zon of in een loods
- Bakken — in een houtgestookte of moderne tunneloven bij 900-1100 °C
De kleur hangt af van het ijzergehalte van de klei en de baktemperatuur. Authentieke estrikken hebben kleurverschillen per tegel.
Toepassingen
- Boerderijvloeren — keuken, opkamer, gang
- Monumentale woningen — in landelijke renovaties
- Wijnkelders en proeflokalen — door koelte en sfeer
- Terrassen — vorstbestendige varianten
- Open haarden — als haardvloer
Voor- en nadelen
Voordelen:
- Tijdloze, warme uitstraling
- Slijtvast en zeer duurzaam
- Repareerbaar — losse tegels vervangbaar
- Goede warmteafgifte bij vloerverwarming
- Hygroscopisch en vochtregulerend
Nadelen:
- Poreus — moet behandeld worden met olie of zeep
- Vraagt onderhoud (boenen, opnieuw inoliën)
- Vlekgevoelig bij ongeperformeerd gebruik
- Niet altijd vorstbestendig (let op klasse buitenshuis)
Onderhoud
Een estrikkenvloer wordt traditioneel ingeolied met lijnolie of behandeld met natuurzeep. Daardoor ontwikkelt zich na verloop van tijd een mooie diepere patina. Periodiek inoliën (1-2× per jaar) houdt de vloer in conditie.
Gerelateerde termen
- Plavuis
- Terracotta
- Klei
- Engobe
- Vloerverwarming
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
