Galmborden zijn de schuin geplaatste, overlappende lamellen of planken in het galmgat van een kerktoren, die het geluid van de luidklokken naar buiten en omlaag leiden en tegelijk regen en sneeuw tegenhouden. Ze vormen de schuine afsluiting van de openingen op de klokkenverdieping.
Toepassing
In de klokkenverdieping van een toren hangen de luidklokken. Om dat geluid goed hoorbaar te maken in de wijde omgeving, zijn er openingen in de torenmuur: de galmgaten. Een open gat zou echter ook regen, sneeuw en vogels binnenlaten, vlak boven het kostbare luidwerk. Galmborden lossen dit op.
Galmborden werken als een soort jaloezie. Ze zijn:
- Schuin geplaatst — met de buitenzijde lager dan de binnenzijde, zodat regenwater naar buiten afloopt.
- Overlappend gestapeld — als de treden van een trap, zodat er geen rechtstreekse opening overblijft waar water doorheen kan.
- Onderling met tussenruimte — zodat de geluidsgolven van de klokken ongehinderd naar buiten kunnen.
Door deze opbouw wordt het klokgeluid naar buiten en naar beneden gericht, richting de straten en het omliggende landschap, terwijl het hout- of leiwerk de toren droog houdt.
Galmborden zijn traditioneel van hout, soms van eikenhout of bekleed met lood of leien om ze tegen weersinvloeden te beschermen. Bij oudere torens vragen ze regelmatig onderhoud, omdat ze door hun schuine ligging en blootstelling aan regen kwetsbaar zijn voor houtrot. Soms worden ze uitgevoerd in natuursteen of, bij restauraties, in duurzamere materialen.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
